Czy trzeba wypłacić ekwiwalent

Pracownik odbywał studia na podstawie skierowania pracodawcy. Mimo że przysługiwało mu prawo do urlopu szkoleniowego, nie korzystał z niego. Pisał wyraźnie na wnioskach, że domaga się udzielania urlopu wypoczynkowego. Po rozwiązaniu stosunku pracy pracownik wyliczył, ile dni urlopu szkoleniowego przysługiwało mu w poprzednich dwóch latach i zażądał od pracodawcy wypłacenia ekwiwalentu.

- Czy pracodawca powinien uwzględnić takie żądanie - pyta pan Jan z Łodzi.

Nie. Na pracodawcy nie ciąży obowiązek wypłaty ekwiwalentu za urlop szkoleniowy.

Urlop szkoleniowy, podobnie jak zwolnienia z pracy na czas zajęć, mają zbliżony charakter do tzw. urlopów okolicznościowych. Te natomiast są zwolnieniami od świadczenia pracy związanymi z pewnymi zdarzeniami w życiu pracownika.

Celem urlopu szkoleniowego dla studiującego pracownika jest w myśl kodeku pracy przygotowanie pracy dyplomowej oraz przygotowanie się i przystąpienie do egzaminu dyplomowego. Na czas zajęć pracownikowi przysługuje natomiast prawo do zwolnień od pracy. W poprzednio obowiązującym stanie prawnym (zgodnie z rozporządzeniem z 12 października 1993 r. w sprawie zasad i warunków podnoszenia kwalifikacji zawodowych i wykształcenia ogólnego dorosłych) urlop szkoleniowy przysługiwał studiującemu pracownikowi również na czas uczestnictwa w zajęciach obowiązkowych oraz przygotowania do egzaminów.

Z tego wynika, że cel urlopu jest wyraźnie określony. Nie można go zatem wykorzystać w inny sposób. Pracodawca nie może sprawdzić, co robi pracownik w czasie urlopu szkoleniowego, ale może odmówić jego udzielenia, jeśli zakończył on już edukację. Dodatkowo urlop szkoleniowy przyznany pracownikowi na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów skorelowany był z poszczególnymi latami studiów. W każdym roku studiów przysługiwała pracownikowi określona liczba dni urlopu. Taka konstrukcja urlopu szkoleniowego dodatkowo wskazuje, iż może być on wykorzystany wyłącznie w naturze i nie można żądać wypłacenia ekwiwalentu, jeśli uprawniony pracownik z niego nie skorzystał.

Pracodawca nie miał obowiązku wyjaśnienia, dlaczego pracownik, któremu przysługiwał urlop szkoleniowy, nie korzysta z niego, tylko wnioskuje o udzielenie urlopu wypoczynkowego. Poza zakresem zainteresowania pracodawcy leży bowiem to, co pracownik robi na urlopie wypoczynkowym.

Rafał Krawczyk

sędzia Sądu Okręgowego w Toruniu

Art. 103² par. 1, art.171 par.1 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Par. 7 rozporządzenia ministra edukacji narodowej oraz ministra pracy i polityki socjalnej z 12 października 1993 r. w sprawie zasad i warunków podnoszenia kwalifikacji zawodowych i wykształcenia ogólnego dorosłych (Dz.U. nr 103, poz. 472 z późn. zm.).