Czy w umowie pracodawca może zastrzec, że nie będzie ponosił opłat

Pracownik czytelnika zwrócił się do niego o zgodę na odbycie studiów licencjackich. Prosi także, aby czytelnik opłacał mu czesne. Czytelnik jest skłonny zgodzić się na finansowanie nauki pracownika. Chce jednak zabezpieczyć się przed koniecznością płacenia za studia w sytuacji, gdy pracownik będzie musiał powtarzać rok albo zdawać dodatkowo płatne egzaminy poprawkowe.

- Czy w umowie szkoleniowej można zastrzec, że nie będę musiał ponosić takich dodatkowych kosztów - pyta pan Robert z Łodzi.

Tak. Wszelkie dodatkowe świadczenia przewidziane w umowie szkoleniowej (a więc poza płatnymi zwolnieniami i urlopami szkoleniowymi przewidzianymi w kodeksie pracy) są udzielane przez pracodawcę na zasadach dobrowolności.

Pracodawca finansujący z własnej woli naukę pracownika ma prawo oczekiwać od niego, że będzie się wywiązywał w staranny sposób z przyjętych na siebie obowiązków studenta (lub uczestnika innego szkolenia, które podlega zaliczeniu). Postanowienia umowy szkoleniowej dotyczące udzielenia przez pracodawcę dodatkowych świadczeń kształtowane są na zasadzie swobody umów - jedynym ograniczeniem jest, aby umowa była zgodna z prawem i zasadami współżycia społecznego oraz nie prowadziła do obejścia prawa. Zastrzeżenie, że pracodawca nie będzie ponosił kosztów zawinionego przez pracownika zwiększenia się kosztów jego nauki, należy uznać za zgodne z prawem i nienaruszające zasad współżycia społecznego. Strony umowy szkoleniowej mogą więc postanowić, że w przypadku powtarzania roku przez pracownika wynikłe z tego tytułu koszty nie będą obciążały pracodawcy.

Zgodny z prawem byłby także zapis uprawniający pracownika do otrzymania refundacji kosztów poniesionych za dany etap nauki dopiero po wylegitymowaniu się przed pracodawcą zaświadczeniem o jego pozytywnym ukończeniu (np. dokumentem stwierdzającym zaliczenie semestru).

Rafał Krawczyk

sędzia Sądu Okręgowego w Toruniu

Art. 103³, art. 103⁴ par. 2 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).