Jak pracownik może wstąpić do Narodowych Sił Rezerwowych

Pracownik, który zdecyduje się na służbę przygotowawczą, otrzymuje z wojska tzw. powołanie do jej odbycia. W tym czasie pracodawca musi udzielić pracownikowi bezpłatnego urlopu. W okresie tego urlopu pracownik zachowuje wszystkie uprawnienia wynikające ze stosunku pracy, z wyjątkiem prawa do wynagrodzenia. Wojskowy komendant uzupełnień o powołaniu do służby przygotowawczej i terminie stawienia się do jej pełnienia, w tym również jej pełnienia w kilku okresach, zawiadamia pracodawcę zatrudniającego osobę powołaną do służby przygotowawczej. Oznacza to, że firma otrzyma z WKU zawiadomienie o powołaniu jej pracownika do służby, a on sam nie musi jej o tym informować. Tryb otrzymywania tego urlopu jest identyczny jak wcześniej, do momentu uzawodowienia armii odbywania zasadniczej służby wojskowej.

Art. 98f i 124 ustawy z 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz.U. z 2004 r. nr 241, poz. 2416 z późn. zm.). Par. 9 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia ministra obrony narodowej z 6 września 2010 r. w sprawie służby przygotowawczej (Dz.U. nr 170, poz. 1144).

W okresie między dniem doręczenia pracownikowi karty powołania do czynnej służby wojskowej (do takiej jest zaliczana służba przygotowawcza) a datą jej zakończenia stosunek pracy nie może być przez pracodawcę wypowiedziany ani rozwiązany. Jeśli okres dokonanego przez pracodawcę lub pracownika wypowiedzenia stosunku pracy upływa po dniu doręczenia pracownikowi karty powołania do czynnej służby wojskowej, wypowiedzenie staje się bezskuteczne. W tym przypadku rozwiązanie stosunku pracy może nastąpić tylko na żądanie pracownika. Ta zasada ma też zastosowanie do umów o pracę zawartych na okres próbny. W razie upływu okresu próbnego po powołaniu pracownika do czynnej służby wojskowej umowę o pracę uważa się za zawartą na czas nieokreślony. Z kolei umowa zawarta na czas określony lub na czas wykonania określonej pracy ulega rozwiązaniu z upływem terminu określonego w umowie. Taka ochrona również nie działa, jeśli pracodawca chce rozwiązać umowę bez wypowiedzenia z winy pracownika oraz w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji zakładu pracy. W tych przypadkach rozwiązanie stosunku pracy następuje na zasadach ogólnych.

Art. 126 ustawy z 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz.U. z 2004 r. nr 241, poz. 2416 z późn. zm.).

W służbie przygotowawczej dla kandydatów na oficerów wynagrodzenie wynosi 60 proc. najniższego uposażenia zasadniczego żołnierza zawodowego, czyli 1,5 tys. zł Z kolei dla podoficerów - 40 proc. tego uposażenia - 1 tys. zł, a dla szeregowych 30 proc. - 750 zł. W czasie tej służby kandydaci do NSR mają zapoznać się z tym, jak odbywa się służba wojskowa. Absolwenci szkół wyższych mają odbywać taką służbę przez sześć miesięcy, z wykształceniem średnim - przez pięć, a gimnazjalnym - cztery miesiące. Armia zachęca do wstępowania do niej te osoby, które po ukończeniu nauki chcą się przeszkolić i wstąpić do armii zawodowej lub Narodowych Sił Rezerwowych. Można też po odbyciu tej służby zakończyć przygodę z wojskiem. Wtedy jest się przenoszonym do rezerwy, jednocześnie będąc na przydziale mobilizacyjnym.

Art. 98d ustawy z 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (t. j. Dz.U. z 2004 r. nr 241, poz. 2416 z późn. zm.).

Pracodawca, który zatrudniał pracownika w dniu powołania do czynnej służby wojskowej, jest obowiązany zatrudnić go na poprzednio zajmowanym stanowisku lub na stanowisku równorzędnym pod względem rodzaju pracy oraz wynagrodzenia, jeżeli w ciągu 30 dni od dnia zwolnienia ze służby pracownik zgłosił się do tego zakładu w celu podjęcia pracy. Niezachowanie tego terminu powoduje wygaśnięcie stosunku pracy, chyba że nastąpiło z przyczyn usprawiedliwiających nieobecność w pracy. Ponadto gdy pracownik uzyskał podczas odbywania czynnej służby wojskowej inne lub wyższe niż posiadane uprzednio kwalifikacje zawodowe, pracodawca jest obowiązany na wniosek pracownika zatrudnić go w miarę możliwości na stanowisku, które odpowiada nabytym w wojsku kwalifikacjom.

Art. 122 ustawy z 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz.U. z 2004 r. nr 241, poz. 2416 z późn. zm.).

Byli żołnierze z odpowiednim doświadczeniem zawodowym i znajomością zasad funkcjonowania wojska mają największe szanse na podpisanie z dowódcą jednostki kontraktu na służbę w NSR. Pracodawca otrzyma wcześniej rozpisany na cały rok plan ćwiczeń. W trakcie roku pracodawca będzie musiał zwalniać pracownika na udział w 30-dniowych ćwiczeniach. Jednostki wojskowe zapewniają, że terminy będą tak dobierane, aby w najmniejszym stopniu wypadały w dni robocze. W przypadku wystąpienia nagłych sytuacji, np. powodzi, żołnierz NSR będzie nagle wzywany przez dowódcę. W każdej chwili może też zostać powołany do obywania czynnej służby wojskowej. Za niedogodności z powodu przebywania pracowników na ćwiczeniach wojsko przewidziało rekompensatę dla firm z tego tytułu. Otrzymają one dzienne świadczenie, które maksymalnie wyniesie 1/30 2,5-półkrotności średniej płacy w sektorze przedsiębiorstw. Firma, aby otrzymać pieniądze, będzie musiała zwrócić się z wnioskiem do szefa wojewódzkiego sztabu wojskowego. Ten w ciągu miesiąca przekaże pieniądze na jej rachunek. Rekompensata będzie wypłacana jedynie w przypadkach, gdy pracodawca udowodni, że z powodu nieobecności pracownika musiał np. zatrudnić inną osobę.

Art. 101 ust. 2 i art. 134a ustawy z 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz.U. z 2004 r. nr 241, poz. 2416 z późn. zm.).

Pracownik służący jednocześnie w NSR ma zagwarantowaną ochronę przed zwolnieniem. W przypadku powiadomienia przez wojsko, że pracownik otrzyma przydział kryzysowy, pracodawca nie może go zwolnić. Może jednak wypowiedzieć umowy zawarte na okres próbny, na czas określony lub wykonywanej pracy. Ochroną nie zostaną objęci też pracownicy zwolnieni dyscyplinarnie i ci, których firma jest w stanie upadłości, likwidacji lub likwidowane jest ich stanowisko pracy. Pracodawca nie może uzasadniać rozwiązania umowy brakiem dyspozycyjności pracownika ze względu na przynależność do NSR. Taka ochrona może trwać nawet przez 15 lat (tyle maksymalnie może trwać przydział kryzysowy). Pracownik zawiera kontrakt z wojskiem na okres od dwóch do sześciu lat, z możliwością jego kolejnego zawarcia. Dodatkowo należy zauważyć, iż pracodawca nie może się domagać od kandydatów do pracy udzielenia informacji, czy należą do NSR.

Art. 59b ust. 4 - 6 i art. 118 ustawy z 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz.U. z 2004 r. nr 241, poz. 2416 z późn. zm.).

Armia będzie wypłacać żołnierzowi NSR uposażenie wyłącznie za przebywanie na ćwiczeniach wojskowych, odbywanie okresowej służby lub też w przypadku nagłego wezwania do jednostki wojskowej. Jeśli pensja pracownika jest wyższa od uposażenia zasadniczego, przysługuje mu za ten okres rekompensata finansowa w wysokości tej różnicy (maksymalnie 2,5-krotność średniej płacy). Dla kandydatów armia przewidziała inne rekompensaty za brak uposażenia w czasie bycia żołnierza w gotowości. Za określone zasługi żołnierz NSR będzie miał m.in. prawo do odznaczeń, wyróżnień i nagród. Będzie też mógł uczestniczyć w uroczystościach państwowych, wojskowych i lokalnych w mundurze. Uczestnicząc w szkoleniach i podwyższając swoje kwalifikacje, będzie mógł zdobywać kolejne stopnie wojskowe. Wojsko może też dofinansować koszty studiów lub stażu, kursu lub specjalizacji żołnierza NSR. Żołnierz taki będzie też korzystał z pierwszeństwa w zatrudnieniu w urzędach państwowych na stanowiskach związanych z obronnością kraju. Dodatkowo okres urlopu bezpłatnego udzielonego przez pracodawcę na czas ćwiczeń będzie wliczany do stażu pracy.

Art. 132d ustawy z 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz.U. z 2004 r. nr 241, poz. 2416 z późn. zm.).