Czy trzeba opłacić szkolenie

Pracownik czytelnika domaga się sfinansowania mu kursu językowego. Wskazuje, że dwóch innych pracowników otrzymało taką pomoc. Grozi, że jeśli pracodawca nie zgodzi się opłacić mu kursu, wystąpi na drogę sądową. Czytelnik nie ma środków na opłacanie kursów dla wszystkich pracowników. Nagrodził w ten sposób tylko dwóch najlepszych.

- Czy sąd może zmusić mnie do opłacenia kursu - pyta pan Henryk z Wrocławia.

Nie. Obowiązek ułatwiania pracownikom podnoszenia kwalifikacji zawodowych wynikający z art. 94 pkt 6 kodeksu pracy nie oznacza, że pracownik może domagać się od pracodawcy zorganizowania i przeprowadzenia określonego rodzaju szkolenia.

W opinii Sądu Najwyższego wyrażonej w wyroku z 25 maja 2000 r. (I PKN 657/99, OSNP 2001/22/660) ze wskazanego wyżej przepisu nie wynika, aby pracodawca miał w ogóle obowiązek takiego szkolenia pracowników, które prowadziłoby do podnoszenia ich kwalifikacji zawodowych. Poszczególni pracownicy nie mogą zatem domagać się od pracodawcy przeprowadzania ani opłacania jakichkolwiek szkoleń, kursów lub studiów podnoszących ich kwalifikacje zawodowe. Na pracodawcy ciąży tylko powinność ułatwiania pracownikom podnoszenia kwalifikacji zawodowych, a nie organizowania bądź finansowania szkolenia lub kursu. Takie świadczenia mogą być udzielane tylko na zasadzie dobrowolności. Ewentualne powództwo wniesione przez pracownika zostałoby więc oddalone.

Pracodawca musi jednak zwracać uwagę na przejrzystość procedury kwalifikowania poszczególnych pracowników do odbycia szkoleń. Pomijanie pracownika lub określonej grupy pracowników przy doborze do szkoleń może wskazywać na ich dyskryminację. Za naruszenie zasady równego traktowania w zatrudnieniu uważa się bowiem różnicowanie przez pracodawcę sytuacji pracownika z jednej lub kilku przyczyn wymienionych w art. 18^3a par. 1 kodeksu pracy, powodujące m.in. pominięcie przy typowaniu do udziału w szkoleniach podnoszących kwalifikacje zawodowe - chyba że pracodawca udowodni, iż kierował się obiektywnymi powodami. Dyskryminacja przy typowaniu do szkoleń nie dawałaby pracownikowi roszczenia o przeprowadzenie lub sfinansowanie danego szkolenia, mogłaby natomiast skutkować powstaniem roszczenia o odszkodowanie z tytułu dyskryminacji - w wysokości nie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę.

Rafał Krawczyk

sędzia Sądu Okręgowego w Toruniu

Art. 11², art. 17, art. 18^3a - 18^3b, art. 18^3d, art. 94 pkt. 6 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).