Jak prawidłowo sformułować zakres działalności konkurencyjnej

Przepisy kodeksu pracy nie precyzują wymagań odnośnie do sposobu określenia zakresu działalności konkurencyjnej i szczegółowości tego określenia. Kwestia zakreślenia zakresu działalności objętej zakazem nabiera wagi zwłaszcza w przypadku umowy zawieranej z pracownikiem, który w okresie zatrudnienia u pracodawcy zajmował się tylko niektórymi obszarami jego działalności. Rozstrzygnięcia wymaga więc zagadnienie, czy w umowie wystarczające jest szerokie określenie zakresu działalności konkurencyjnej poprzez użycie sformułowania, iż będzie nią każda działalność stanowiąca przedmiot działalności pracodawcy w dniu ustania stosunku pracy, czy też należy wymienić konkretne działania, które będą stanowiły działania konkurencyjne wobec pracodawcy, dokonując zawężenia do dziedzin, do których pracownik zyskał dostęp.

Pamiętać należy, iż funkcją umowy o zakazie konkurencji po ustaniu zatrudnienia jest ochrona interesów pracodawcy, które mogłyby zostać naruszone przez pracownika poprzez wykorzystanie przez niego zdobytych informacji u podmiotu konkurencyjnego. Ustawowy wymóg określenia zakresu zakazu konkurencji będzie spełniony poprzez umieszczenie w umowie zakresu skonkretyzowanego, a nie tylko poprzez odwołanie się do formuły ustawowej albo ogólnie do przedmiotu działalności pracodawcy (wyrok Sądu Najwyższego z 24 października 2006 r., II PK 39/06, OSNP 2007/19-20/276).

Precyzyjniejsze sformułowanie przedmiotu zakazu konkurencji jest uzasadnione również z perspektywy pracownika, gdyż pozwala mu na jednoznaczne ustalenie, jakie obowiązki nakłada na niego klauzula konkurencyjna. Nie można bowiem obarczać pracownika nadmiernymi ograniczeniami w sferze jego aktywności zawodowej. Stanowiłoby to bowiem ograniczenie konstytucyjnych wolności wyboru i wykonywania zawodu oraz wyboru miejsca pracy czy też wolności działalności gospodarczej.

Stopień konkretyzacji zakazu konkurencji może być różny, w zależności od stanowiska zajmowanego przez pracownika u byłego pracodawcy i zakresu dostępu do szczególnie ważnych informacji. Słuszne wydaje się przyjęcie, że im wyższe stanowisko pracownik zajmował i im szerszy miał dostęp do szczególnie ważnych informacji, tym mniej skonkretyzowany może być przedmiot zakazu konkurencji. W orzecznictwie przyjmuje się, że w przypadku osób wchodzących w skład organu osoby prawnej, mających dostęp do wszystkich informacji istotnych dla funkcjonowania pracodawcy, zakres zakazu konkurencji może być określony bardziej ogólnie. Jego szczegółowe wskazanie groziłoby niebezpieczeństwem pominięcia istotnych informacji, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę. Natomiast w przypadku pracowników zajmujących niższe szczeble w hierarchii stanowisk służbowych zakres zakazu konkurencji powinien być bardziej szczegółowy i odniesiony do informacji szczególnych, dostępnych temu konkretnemu pracownikowi w okresie zatrudnienia (wyrok. SN z 3 grudnia 2008 r., I PK 97/08, OSNP 2010/11-12/132).

@RY1@i02/2010/191/i02.2010.191.168.003b.001.jpg@RY2@

Arkadiusz Sobczyk, radca prawny, Kancelaria Prawna Sobczyk i Współpracownicy w Krakowie

Arkadiusz Sobczyk

radca prawny, Kancelaria Prawna Sobczyk i Współpracownicy w Krakowie

Art. 101¹ - 101⁴ ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).