Jak ustalić, kto jest pracodawcą

Zakład pracy, w którym był zatrudniony czytelnik, został przejęty przez inny podmiot na podstawie umowy dzierżawy. Następnie umowa ta została rozwiązana. Spór o ważność jej rozwiązania toczy się przed sądem gospodarczym. W tej sytuacji ani właściciel zakładu, ani dzierżawca nie uznają się za pracodawcę czytelnika. Wniósł on zatem pozew o ustalenie istnienia stosunku pracy. Sąd pracy zawiesił jednak postępowanie do czasu zakończenia sprawy przed sądem gospodarczym.

- Czy mogę skutecznie zaskarżyć takie orzeczenie - pyta pan Jan z Gdyni.

Tak. Sąd pracy nie musiał zawieszać postępowania w oczekiwaniu na rozstrzygnięcie sądu gospodarczego w przedmiocie skuteczności rozwiązania umowy dzierżawy.

W opinii Sądu Najwyższego, wyrażonej w wyroku z 10 listopada 2009 r. (II PK 55/09, LEX nr 571945) orzeczenie tego typu przedłużałoby stan niepewności co do tego, kto jest pracodawcą powoda. Trudno uznać, że w razie wątpliwości co do skuteczności przejścia zakładu pracy można oczekiwać na rozstrzygnięcie innego organu, aby ustalić, kto jest pracodawcą. Sąd pracy powinien posłużyć się wyłącznie instrumentami prawa pracy (normą art. 23¹ k.p.) i na jej podstawie ustalić, czy w danym przypadku doszło do przejścia zakładu pracy. W orzecznictwie wskazuje się na dwie okoliczności pozwalające dokonać oceny, kto pełni funkcję pracodawcy w określonej sytuacji. Najważniejsza z nich to faktyczne przejęcie składników majątkowych, stanowiących zakład pracy w znaczeniu przedmiotowym. Ma ona zwykle decydujące znaczenie u pracodawców prowadzących działalność gospodarczą, działających w sferze prywatnej. Druga okoliczność to funkcje i cele, realizowane przez określony majątek. Taką perspektywę, łączącą aspekt zadań z aspektem majątkowym, prezentował SN np. w wyroku z 2 lutego 2008 r. (II PK 160/07, OSNP 2009/7-8/97).

Rafał Krawczyk

sędzia Sądu Okręgowego w Toruniu

Art. 23¹ ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późń. zm.).

Art. 177 par. 1 pkt 1 ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.).