Czy pracownikowi przysługują dwie odprawy

Czytelnik otrzymał odprawę w związku z przejściem na rentę. Ponownie podjął jednak pracę i po osiągnięciu odpowiedniego wieku przeszedł na emeryturę.

- Czy w tej sytuacji mam prawo do drugiej odprawy - pyta pan Jan z Warszawy.

Nie. Czytelnikowi nie przysługuje takie uprawnienie.

Otrzymanie przez pracownika odprawy z tytułu przejścia na rentę z powodu niezdolności do pracy wyklucza nabycie przez niego prawa do kolejnej odprawy z tytułu przejścia na emeryturę lub prawa do odprawy uzupełniającej, stanowiącej różnicę pomiędzy odprawą emerytalną i otrzymaną odprawą rentową (por. uchwała SN z 18 marca 2010 r., II PZP 1/10, Biul. SN 2010/3/29).

Taka odprawa zawiera w sobie element socjalny, polegający na rekompensowaniu pracownikowi utraty zatrudnienia - w związku z zaistnieniem sytuacji życiowych powodujących konieczność przejścia na rentę lub emeryturę. Odprawa emerytalna lub rentowa jest świadczeniem powszechnym, ustawowo gwarantowanym, a jej wysokość odpowiada jednomiesięcznemu wynagrodzeniu za pracę pracownika i jest niezależna od posiadanego przez uprawnionego stażu zatrudnienia.

We wskazanej uchwale Sąd Najwyższy opowiedział się za traktowaniem odprawy z tytułu przejścia na rentę lub emeryturę jako jednolitego świadczenia. Jest to więc świadczenie, które każdy pracownik powinien otrzymać tylko raz w życiu, gdy traci swój status pracowniczy w związku z przejściem na rentę lub emeryturę. Z tego względu, na podstawie kodeksu pracy, nie ma także możliwości otrzymania przy przejściu na emeryturę odprawy uzupełniającej. Otrzymanie drugiej odprawy (lub odprawy uzupełniającej) byłoby natomiast możliwe, gdyby układ zbiorowy pracy lub regulamin wynagradzania u danego pracodawcy przewidywał takie uprawnienie dla pracownika.

Rafał Krawczyk

sędzia Sądu Okręgowego w Toruniu

Art. 92¹ par. 2 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r., nr 21, poz. 94 z późn. zm.).