Kiedy należy skorygować kwotę odpisu na ZFŚS

specjalista z zakresu prawa pracy

Nie. Zasady naliczania odpisu na ZFŚS, określone w ustawie o ZFŚS oraz rozporządzeniu ministra pracy i polityki społecznej z 9 marca 2009 r. w sprawie sposobu ustalania przeciętnej liczby zatrudnionych w celu naliczania odpisu na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych (Dz.U. nr 43, poz. 349), nakazują skorygować, najpóźniej w końcu roku, przeciętną średnioroczną liczbę zatrudnionych, stanowiącą podstawę naliczania odpisu podstawowego na dany rok, do faktycznego wykonania.

Jeżeli więc nastąpiły zmiany w stanie zatrudnienia, zwłaszcza in minus w stosunku do liczby zatrudnionych przyjętej na początku roku, to faktycznie fundusz, którym pracodawca może dysponować na organizowanie działalności socjalnej, będzie mniejszy. W wyniku dokonanej korekty liczby zatrudnionych musi bowiem nastąpić stosowna korekta - w tym przypadku zmniejszenie środków pieniężnych przekazanych na rachunek ZFŚS. Nie można zatem wydawać środków nienależnych temu funduszowi.

Poza tym podkreślić należy, że fundusz nie podlega prostemu podziałowi (wypłaceniu) wśród pracowników. Jest to specjalny środek finansowy, który służy organizowaniu działalności socjalnej, czyli finansowaniu rodzajów i form wydatków określonych w ustawie o ZFŚS - według zasad tam zawartych. Te zasady oparte są na socjalnych wyłącznie przesłankach, gdyż zgodnie z ustawą decyzja o przyznaniu świadczenia socjalnego i jego wysokości jest uzależniona od oceny sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osoby uprawnionej ubiegającej się o pomoc socjalną. Ta reguła musi być stosowana przy ustalaniu zakładowych warunków korzystania z funduszu, czyli w regulaminie ZFŚS.

Oznacza to, że świadczenia socjalne nie mają charakteru roszczenia (należności) ze stosunku pracy. Przyznanie pomocy socjalnej zawsze więc musi mieć socjalne uzasadnienie, tzn. decyduje o tym potrzeba socjalna osoby uprawnionej oceniana na podstawie jej sytuacji materialnej (dochodowej), życiowej i rodzinnej, stan funduszu i spełnianie przez osobę zainteresowaną kryteriów formalnych zawartych w regulaminie.

Art. 1 ust. 1, art. 2 pkt 1, pkt 2, pkt 5, art. 3, art. 5 ust. 1, art. 8 ustawy z 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (t.j. Dz.U. z 1996 r. nr 70, poz. 335, z późn. zm.).