Czy związek zawodowy może prowadzić działalność gospodarczą

ekspert z zakresu prawa pracy

Tak. Związek zawodowy może prowadzić działalność gospodarczą. Wynika to z art. 24 ustawy o związkach zawodowych. Przepis ten przewiduje jednak pewne ograniczenia. Dochód z tej działalności może służyć bowiem wyłącznie realizacji zadań statutowych, a więc zadań o charakterze niegospodarczym. O tym, na jakie cele statutowe zostanie on przeznaczony, decyduje właściwy organ związku. Przepis art. 24 ustawy formułuje jeszcze jedno ograniczenie, stanowiąc, że dochód z działalności gospodarczej nie może być przeznaczony do podziału pomiędzy członków związku. Formy zabronionego podziału dochodu to m.in. pobieranie wynagrodzenia za pracę w firmie związkowej, korzystanie z zapomóg pieniężnych od związku (por. wyrok NSA z 14 października 1997 r., II SA 193/97, Wokanda 1998/3, str. 35).

Związek zawodowy w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej traktowany jest tak samo jak inne podmioty gospodarcze. Może on ją prowadzić samodzielnie, we własnym imieniu i na własny rachunek bądź utworzyć w tym celu wyodrębnioną jednostkę organizacyjną.

Działalność gospodarcza może być prowadzona w formie udziału w spółkach prawa handlowego lub w formie udziału w spółdzielni, jeżeli jej statut przewiduje odprowadzenie części nadwyżki bilansowej na cele statutowe związku oraz poprzez samodzielne zawiązanie spółdzielni.

Art. 24 ust. 1 ustawy z 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (t.j. Dz.U. z 2001 r. nr 79, poz. 854 z późn. zm.).