W jaki sposób ustalić, kto jest pracodawcą dla pracowników danego oddziału firmy

Pracodawcą w rozumieniu ustawy o rozwiązywaniu sporów zbiorowych jest podmiot wymieniony w art. 3 k.p., a zatem jednostka organizacyjna, choćby nie posiadała osobowości prawnej, a także osoba fizyczna, jeżeli zatrudnia ona pracowników.

Określenie, kto jest pracodawcą - zarówno dla potrzeb indywidualnych, jak i zbiorowych stosunków pracy - może rodzić problemy. Są one szczególnie widoczne w przypadku podmiotów o rozbudowanej strukturze organizacyjnej, do których należy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Nie zawsze jest bowiem jasne, czy pracodawcą jest osoba prawna (spółka jako całość), czy wchodzące w jej skład struktury organizacyjnej - mniejsze jednostki (oddziały) jako tzw. pracodawcy wewnętrzni.

Kolegium Arbitrażu Społecznego przy Sądzie Najwyższym w uzasadnieniu postanowienia z 17 października 1996 r. (KAS 2/96, OSNP 1997/10/180) wskazało, że wprawdzie spółka (chodziło o spółkę węglową) nie jest pracodawcą w rozumieniu art. 3 k.p., pracodawcami są, poszczególne kopalnie, jednak z uwagi na sposób zarządzania i gospodarowania środkami finansowymi oraz organizację całej spółki toczenie sporu z poszczególnymi kopalniami jest mało racjonalne.

Kolegium uznało, że stroną sporu (w tym wypadku dotyczącego przekazania określonych kwot na rachunki zakładowych funduszy świadczeń socjalnych poszczególnych kopalń) nie są poszczególni pracodawcy spółki, a cała spółka. Nieracjonalne byłoby bowiem prowadzenie takiego wielozakładowego sporu zbiorowego w ramach jednej osoby prawnej z poszczególnymi jej pracodawcami (kopalniami).

Generalnie w orzecznictwie SN można spotkać poglądy uznające, że z punktu widzenia pracodawcy ten podmiot, który ma władzę ekonomiczną, jest uprawniony do zawarcia porozumienia zbiorowego. Jeśli zatem spór obejmuje wszystkie oddziały spółki, za stronę sporu zbiorowego trzeba będzie uznać spółkę jako całość, choć poszczególne jej oddziały będą pracodawcami w rozumieniu art. 3 k.p. dla zatrudnionych w nich pracowników.

@RY1@i02/2010/126/i02.2010.126.168.002b.001.jpg@RY2@

Fot. Archiwum

Andrzej Marek, sędzia Sądu Okręgowego w Legnicy

Andrzej Marek

sędzia Sądu Okręgowego w Legnicy

Art. 5 ustawy z 23 maja 1991 r. o rozwiązywaniu sporów zbiorowych (Dz.U. nr 55, poz. 236 z późn. zm.)