Kiedy kierowcy przysługuje dieta

prawnik, doradca podatkowy w Kancelarii White & Case

Punktem wyjścia dla rozstrzygnięcia, czy pracownikowi należy się delegacja, jest zapis w umowie o pracę, że praca jest wykonywana na terenie całego kraju. Zapis taki spotyka się najczęściej w przypadku pracowników, którzy stale się przemieszczają na terenie danego obszaru - tzw. pracowników mobilnych. W praktyce najwięcej wątpliwości dotyczyło podróży służbowych kierowców.

Istotne znaczenie w tej dyskusji miała uchwała Sądu Najwyższego z 19 listopada 2008 r. (II PZP 8/08). SN rozstrzygnął, że kierowca transportu międzynarodowego odbywający podróże w ramach wykonywania umówionej pracy i na określonym w umowie obszarze jako miejsce świadczenia pracy nie jest w podróży służbowej. Zdaniem Sądu Najwyższego to charakter pracy kierowcy wymusza nieustanne przebywanie w trasie, taki pracownik nie wykonuje incydentalnie zadania związanego z oddelegowaniem poza miejsce pracy. W konsekwencji nie mają zastosowania normy dotyczące rozliczania delegacji, w szczególności brak jest obowiązku po stronie pracodawcy do wypłaty diet. Z kolei gdy pracodawca z własnej woli zdecyduje się wypłacić kierowcy dietę, powinna ona zostać uznana za składnik wynagrodzenia, od którego należy odprowadzić zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenia społeczne.

Od 3 kwietnia 2010 r. nastąpiła jednak zmiana sytuacji kierowców, ponieważ w życie weszła nowelizacja ustawy o czasie pracy kierowców. Nowela wprowadziła definicję podróży służbowej kierowcy. Nie ma przy tym znaczenia, jak w umowie o pracę zostało ustalone miejsce świadczenia pracy, istotne jest, że kierowca wyjeżdża poza miejscowość lokalizacji firmy. W przypadku takich czynności kierowcy należy się delegacja. Jeżeli jest zatrudniony w firmie prywatnej, będzie otrzymywał diety w wysokości ustalonej zgodnie z regulacjami obowiązującymi u danego pracodawcy, a w razie ich braku, a także gdy jest zatrudniony w państwowej lub samorządowej jednostce budżetowej, zgodnie z rozporządzeniami wykonawczymi do kodeksu pracy.

Nowelizacja nie wyjaśniła niejasności dotyczących pozostałych kategorii pracowników mobilnych, np. przedstawicieli handlowych czy serwisantów. W tym zakresie nadal najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest stosowanie się do stanowiska wyrażonego w uchwale Sądu Najwyższego, tj. nieuznawanie ich wyjazdów za podróż służbową. W konsekwencji takiemu pracownikowi nie będą należały się diety z tytułu delegacji.

Oprac. SF

Art. 2 pkt 7 i art. 21a ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz.U. z 2004, poz. 92, nr 879 z późn. zm.).