Czy pracodawca może karać za korzystanie z uprawnień

Czytelniczka posiada pięcioro dzieci. Po urodzeniu każdego z nich przez pewien okres korzystała z urlopu wychowawczego.

- Czy pracodawca może powoływać się na tę okoliczność, określając wysokość mego wynagrodzenia, typując do odbywania szkoleń lub do awansu - pyta pani Krystyna z Łodzi

Nie. Korzystanie z uprawnień przyznanych przepisami prawa w związku z urodzeniem i wychowaniem dziecka nie może być uznane za obiektywną przyczynę ustalenia niższego wynagrodzenia w porównaniu do innych pracowników (por. wyrok SN z 8 stycznia 2008 r., II PK 116/07, OSNP 2009/3-4/38).

Za naruszenie zasady równego traktowania w zatrudnieniu uważa się różnicowanie przez pracodawcę sytuacji pracownika z jednej lub kilku przyczyn wymienionych w art. 18^3a par. 1 k.p. (w tym ze względu na płeć i na wiek), którego skutkiem jest w szczególności:

● odmowa nawiązania lub rozwiązanie stosunku pracy,

● niekorzystne ukształtowanie wynagrodzenia za pracę lub innych warunków zatrudnienia albo pominięcie przy awansowaniu lub przyznawaniu innych świadczeń związanych z pracą,

● pominięcie przy typowaniu do udziału w szkoleniach podnoszących kwalifikacje zawodowe

- chyba że pracodawca udowodni, iż kierował się obiektywnymi powodami.

Z tego względu, gdyby pracodawca - ustalając wynagrodzenie pracownicy na niższym poziomie niż pozostałych pracowników o podobnych kwalifikacjach bądź decydując o pominięciu jej przy awansach lub szkoleniach - powoływał się na korzystanie przez nią z urlopów wychowawczych lub innych uprawnień związanych z rodzicielstwem i byłaby to wyłączna przyczyna podjęcia przez niego takich decyzji, można byłoby mówić o nierównym traktowaniu pracownicy, uzasadniającym powstanie u niej roszczenia o odszkodowanie.

Rafał Krawczyk

sędzia Sądu Okręgowego w Toruniu

Art. 11² i art. 18^3b ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).