Czy trzeba wykazać niecelowość przywrócenia do pracy

Po wypowiedzeniu pracownikowi umowy zawartej na czas nieokreślony, wniósł on pozew o przywrócenie go do pracy. Pracodawca oponuje przeciw temu żądaniu, twierdząc, że takie przywrócenie jest niemożliwe z powodu konfliktu z pracownikiem oraz zmiany struktury organizacyjnej. Nie przedstawia jednak na to żadnego dowodu.

- Czy w tej sytuacji sąd pracy przeprowadzi postępowanie dowodowe z urzędu - pyta pan Tomasz z Warszawy

Nie. Sąd nie ma takiego obowiązku.

Sąd pracy może nie uwzględnić żądania pracownika uznania wypowiedzenia za bezskuteczne lub przywrócenia go do pracy, jeżeli ustali, że uwzględnienie takiego żądania jest niemożliwe lub niecelowe. W takim przypadku sąd orzeka o odszkodowaniu. Procesy z zakresu prawa pracy mają jednak charakter kontradyktoryjny, czyli sporny. Oznacza to, że ciężar dowodu spoczywa na stronach tego postępowania, a więc na pracowniku i pracodawcy. Są oni dysponentami toczącego się procesu i ponoszą odpowiedzialność za jego wynik. Sąd tylko wyjątkowo może dopuścić dowód z urzędu.

Zasada ta nie jest wyłączona także przy ustaleniu niecelowości lub niemożliwości przywrócenia pracownika do pracy. Z tego względu, aby sąd zasądził odszkodowanie w miejsce żądanego przez pracownika przywrócenia do pracy, pracodawca powinien nie tylko postawić taki zarzut, ale także należycie wykazać zasadność swoich twierdzeń. Sąd nie ma bowiem obowiązku prowadzenia w tym kierunku postępowania dowodowego z urzędu.

Sąd nie musi także uzasadniać niezastosowania przepisu o zasądzeniu odszkodowania, jeśli pracodawca w ogóle nie zgłosił zarzutu w tym zakresie (por. wyrok SN z 24 września 2009 r., II PK 69/09, LEX nr 529773).

Rafał Krawczyk

sędzia Sądu Okręgowego w Toruniu

Art. 45 par. 2 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Art. 232 ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.).