Kiedy pracownik odpowiada za powierzone mienie

W spółce powierzono pracownikowi samochód służbowy. Wykonując swoje czynności zawodowe, przyjechał nim do Warszawy. Tam pozostawił samochód na parkingu niestrzeżonym, nie zabierając z niego dowodu rejestracyjnego, następnie udał się do znajomych.

- Samochód został skradziony. Czy w tej sytuacji pracownik może odpowiadać za szkodę - pyta prezes spółki z Poznania.

Tak. Bezprawny zabór samochodu przez nieustalonych sprawców nie zawsze świadczy o tym, że do utraty mienia doszło na skutek zdarzeń niezależnych od pracownika.

Przyczyny niezależne od pracownika to takie przyczyny, którym pracownik nie mógł zapobiec nawet przy dołożeniu należytej staranności przy wykonywaniu pracy. Kradzież powierzonego mienia jest, co do zasady, okolicznością niezależną od pracownika. Nie znaczy to jednak, że w takich przypadkach w ogóle nie ponosi on odpowiedzialności za szkodę.

Dla ustalenia obowiązku odszkodowawczego istotne jest bowiem, czy i w jakim zakresie powstanie szkody w wyniku kradzieży mienia było przez niego zawinione. Sytuacja taka może wystąpić szczególnie wtedy, gdy pracownik przez swoje nieroztropne zachowanie ułatwia jej dokonanie. Jeżeli do kradzieży dochodzi w rezultacie przyczynienia się pracownika do powstania szkody - w szczególności gdy pracownik nie zachowuje elementarnej staranności w zakresie pieczy nad powierzonym mu mieniem - nie można nawet przyjąć, że kradzież dokonana przez osoby trzecie była główną przyczyną powstania szkody.

Pracownik ponosi zatem odpowiedzialność za szkodę w mieniu powierzonym wskutek kradzieży przez nieznanych sprawców w takim zakresie, w jakim można zarzucić mu niewykonanie lub nienależyte wykonanie obowiązku pieczy (wyrok SN z 24 czerwca 2009 r., II PK 286/08, LEX nr 521924). Za niewłaściwe wykonanie obowiązku pieczy uznane może być parkowanie samochodu w miejscu niestrzeżonym, a szczególnie pozostawienie w nim dokumentów pojazdu.

Rafał Krawczyk

sędzia Sądu Okręgowego w Toruniu

Art. 124 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).