Jakie mogą być skutki naruszenia godności pracownika

Czytelnik był prezesem spółki. Został jednak odwołany z tego stanowiska przez radę nadzorczą.

- Jednocześnie wypowiedziano mi umowę o pracę. W okresie wypowiedzenia mój następca powierzył mi wykonywanie pracy fizycznej przy produkcji, choć nie było to w żaden sposób uzasadnione potrzebami spółki. Czy może to stanowić podstawę do rozwiązania przeze mnie umowy o pracę bez wypowiedzenia z powodu ciężkiego naruszenia obowiązków przez pracodawcę - pyta pan Kamil z Łodzi.

Tak. Pracodawca ma obowiązek poszanowania godności pracownika.

Zasadą jest powierzenie byłemu prezesowi - w okresie wypowiedzenia umowy o pracę - innego rodzaju pracy niż praca poprzednio wykonywana. Jest to dopuszczalne i nie może zostać uznane samo w sobie za poniżające. Z oczywistych względów powierzenie musi dotyczyć pracy mniej odpowiedzialnej, z mniejszymi uprawnieniami władczymi i na mniej eksponowanym stanowisku, niż to miało miejsce w okresie świadczenia umówionej pracy.

Nie oznacza to jednak, że pracodawca może powierzyć odwołanemu członkowi zarządu w okresie wypowiedzenia jakąkolwiek pracę. Naruszenie obowiązków pracodawcy stanowi powierzenie pracownikowi pracy całkowicie nieodpowiadającej jego kwalifikacjom, szczególnie wtedy, gdy odbyło się to bez uzasadnionej potrzeby pracodawcy. W konkretnych okolicznościach takie zachowanie może zostać uznane za naruszenie godności pracownika. Pracodawca jest zobowiązany szanować godność i inne dobra osobiste pracownika. Jest to powinność o charakterze podstawowym, stanowiąca jedną z podstawowych zasad prawa pracy.

Naruszenie przez pracodawcę tego obowiązku może stanowić przesłankę rozwiązania przez pracownika umowy o pracę - z powołaniem się przez niego na ciężkie naruszenie przez pracodawcę jego podstawowych obowiązków (por. wyrok SN z 21 lutego 2008 r. II PK 171/07, OSNP 2009/9-10/118).

Rafał Krawczyk

sędzia Sądu Okręgowego w Toruniu

Art. 11¹, art. 42 par. 4, art. 55 par. 1¹ ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn.zm.).