Jak zaplanować czas pracy w tym roku, aby mieć dużo dni wolnych

Czy pracownik może skorzystać z długich weekendów

Pracownik może skorzystać z dłuższych przerw w pracy dzięki łączeniu dni wolnych z tytułu świąt z częścią urlopu wypoczynkowego (lub dniami odbieranymi za święto, które przypadnie w sobotę). Jeżeli dodatkowo połączy takie dni wolne z sobotą i niedzielą, będzie mógł skorzystać z tzw. długich weekendów. W najbliższym czasie okazją do przedłużenia odpoczynku będą święta majowe. 1 Maja, czyli Święto Pracy, wypada w tym roku w sobotę, a 3 Maja, czyli święto Konstytucji 3 maja - w poniedziałek. Jeżeli święto przypadnie w sobotę, pracodawca musi udzielić podwładnym dnia wolnego w innym terminie. Jeśli pracownik odbierze taki dzień np. w poniedziałek 4 maja, uzyska cztery dni wolnego. Gdyby dodatkowo wykorzystał trzy dni urlopu wypoczynkowego (od 5 do 7 maja), wówczas otrzymałby dziewięć dni wolnego. Oprócz okresu świąt majowych pracownicy mogą w tym roku skorzystać z przedłużonych weekendów także w czerwcu, listopadzie i grudniu. W czwartek 3 czerwca wypada święto Bożego Ciała, a w czwartek 11 listopada - Święto Niepodległości. W obydwu przypadkach wystarczy skorzystać z jednego dnia urlopu (w piątek), aby uzyskać cztery dni wolnego. Ostatnią okazją do wydłużenia weekendu będą w tym roku święta Bożego Narodzenia. Pierwszy dzień tych świąt wypada w sobotę. Jeśli pracownik odbierze z tego tytułu dzień wolny w poniedziałek 27 grudnia, skorzysta z trzech dni wolnych. Warto dodać, że święto Wszystkich Świętych wypada w tym roku w poniedziałek, więc pracownicy będą mieli trzydniową przerwę w pracy bez konieczności wykorzystywania urlopu.

Podstawa prawna

Art. 130 par. 2 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Czy można podzielić urlop wypoczynkowy

Na wniosek pracownika urlop wypoczynkowy może być podzielony na części. Jednak co najmniej jedna jego część powinna trwać nie mniej niż 14 kolejnych dni kalendarzowych. Przynajmniej raz w roku pracownik musi zatem skorzystać z dwutygodniowego wypoczynku. Warto podkreślić, że kodeks pracy nie wymaga, aby pracownik jednorazowo wykorzystał 14 dni urlopu, a jedynie aby przez 14 kolejnych dni kalendarzowych przebywał na urlopie. Podwładny może spełnić ten wymóg, jeśli wykorzysta jednorazowo 10 dni urlopu. Łącznie z sobotami i niedzielami i tak będzie korzystał z wypoczynku przez co najmniej 14 dni kalendarzowych. W omawianym przypadku najkorzystniejszym rozwiązaniem dla pracownika byłoby udzielenie dłuższego urlopu na początku czerwca. Może on bowiem połączyć urlop ze świętem Bożego Ciała i skorzystać z trzech tygodni wolnego przy wykorzystaniu 14, a nie 15 dni urlopu. Drugi urlop powinien zaplanować na początku listopada. Przypadają wówczas dwa dni wolne od pracy (święto Wszystkich Świętych i Święto Niepodległości). Żeby uzyskać dwutygodniowy urlop, pracownik musiałby wówczas jedynie skorzystać z ośmiu dni wolnego. Pozostałe cztery dni wolnego (jeżeli przysługuje mu 26 dni urlopu) może wykorzystać w drugiej połowie grudnia. Jeżeli odbierze dzień wolny za sobotę 25 grudnia (wypada wtedy pierwszy dzień świąt Bożego Narodzenia) w poniedziałek 27 grudnia, a od wtorku do piątku skorzysta z urlopu, przez dziewięć dni nie będzie pracował.

Podstawa prawna

Art. 162 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Czy firma może odmówić udzielenia wypoczynku po urlopie ojcowskim

Od stycznia 2010 r. pracownikom rodzicom przysługuje prawo do dwóch tygodni dodatkowego urlopu macierzyńskiego (lub trzech, jeśli urodzi się im co najmniej dwoje dzieci), a ojcom dzieci - także do tygodnia urlopu ojcowskiego. Bezpośrednio po ich zakończeniu pracownik może skorzystać z urlopu wypoczynkowego. Pracodawca musi go udzielić, choćby podwładny wnioskował o udzielnie całego przysługującego mu wymiaru urlopu w danym roku.

W omawianym przykładzie ojciec dziecka może skorzystać nawet z 14 tygodni wolnych. Najpierw może on skorzystać z maksymalnie sześciu tygodni zwykłego urlopu macierzyńskiego. Po 14 tygodniu tego urlopu matka dziecka może bowiem zrezygnować z pozostałej jego części (sześć tygodni w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie) na korzyść ojca. Bezpośrednio po zakończeniu urlopu macierzyńskiego pracownik może skorzystać z dwóch tygodni dodatkowego urlopu macierzyńskiego, a następnie - z tygodnia urlopu ojcowskiego. Pracodawca musi udzielić ojcu dodatkowe dni wolne w terminie przez niego wybranym (ale przed ukończeniem pierwszego roku życia dziecka), pod warunkiem że złoży on wniosek w tej sprawie najpóźniej siedem dni przed rozpoczęciem wolnego.

Po zakończeniu urlopu ojcowskiego pracownik ma prawo skorzystać z urlopu wypoczynkowego. Może więc skorzystać nawet z pięciu tygodni wolnych od pracy (pod warunkiem że ma prawo do 26 dni urlopu). Łącznie urlopy te wyniosą 14 tygodni.

Podstawa prawna

Art. 163, 182¹ - 182³, 183 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Czy pracownik może mieć wolne piątki

Pracownik, który chce pracować na pełen etat przez mniej niż pięć tygodni, może złożyć pracodawcy wniosek o objęcie go systemem skróconego tygodnia pracy. W systemie tym podwładny może wykonywać pracę przez mniej niż pięć dni w tygodniu, przy równoczesnym przedłużeniu dobowego wymiaru czasu pracy w pozostałe dni (ale nie więcej niż do 12 godzin). W omawianym przykładzie pracownica mogłaby mieć wolny każdy piątek, ale musiałaby w pozostałe cztery dni robocze pracować po 10, a nie po osiem godzin. W ten sposób zrekompensowałaby wolne w każdy piątek.

Warto przypomnieć, że wprowadzenie skróconego tygodnia pracy nie jest uzależnione od rodzaju pracy lub jej organizacji. Każdy pracownik, który chce pracować w takim systemie, może złożyć w tej sprawie pisemny wniosek do pracodawcy. Firma nie ma jednak obowiązku go przyjąć. Może odmówić pracownikowi i nie zgodzić się na zmniejszenie liczby dni roboczych.

Łukasz Guza

lukasz.guza@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 143 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).