Czy można żądać zawarcia umowy ze związkiem przed sądem

Skoro podstawą zawarcia umowy o udostępnieniu pomieszczeń lub środków technicznych jest zasada swobody umów, to brak jest podstaw prawnych do zmuszenia pracodawcy do zawarcia umowy. Aby sąd mógł uwzględnić powództwo, którego przedmiotem jest złożenie zastępczego oświadczenia woli za drugą stronę umowy, musi najpierw istnieć podstawa do złożenia takiego oświadczenia wynikająca z ustawy lub innej umowy (np. umowy przedwstępnej). Jeśli postanowienia umowy mają zależeć od woli stron, sąd nie miałby uprawnień, aby określić je w sposób samodzielny. W przypadku gdy pracodawca uchyla się w sposób zawiniony od zawarcia umowy dotyczącej wykonania świadczeń rzeczowych na rzecz związku, grozić mu może odpowiedzialność karna.

Spór sądowy pomiędzy zakładową organizacją związkową a pracodawcą jest natomiast możliwy wtedy, gdy umowa już obowiązuje i na tym tle pojawiają się roszczenia stron. W takiej sytuacji właściwy do rozpoznania sprawy jest sąd pracy, a nie sąd cywilny, zaś postępowanie toczy się przy odpowiednim zastosowaniu przepisów dotyczących spraw z zakresu prawa pracy.

Z roszczeniem może wystąpić nie tylko związek zawodowy, ale i pracodawca, jeżeli zapisy umowy narusza związek. Może to nastąpić np. wtedy, gdy w umowie przewidziano obowiązek zwrotu przez związek zawodowy opłat za media czy kosztów naprawy urządzeń przekazanych do użytku organizacji związkowej.

Jeżeli warunki udostępniania organizacji związkowej pomieszczeń i urządzeń technicznych określają postanowienia układu zbiorowego pracy, prawo wystąpienia z roszczeniem przysługuje pracodawcy lub każdej z organizacji związkowych, której postanowienia te dotyczą.

@RY1@i02/2010/006/i02.2010.006.185.002b.001.jpg@RY2@

Rafał Krawczyk, sędzia Sądu Okręgowego w Toruniu

Rafał Krawczyk

sędzia Sądu Okręgowego w Toruniu

Art. 33 ust. 2-4, art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy z 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (t.j.Dz.U. z 2001 r. nr 79, poz. 854 z późn zm.).