Kiedy sąd ustali, że między stronami istnieje stosunek pracy

Ustalenie, że w razie nieobecności pracownika jego czynności może wykonywać osoba trzecia, która nie jest pracownikiem szkoły, wyklucza istnienie stosunku pracy.

W tych sprawach sąd bada istotne cechy łączącego strony stosunku prawnego. Umowa o pracę musi mieć charakter odpłatny (praca jest wykonywana za wynagrodzeniem) i charakteryzuje się podporządkowaniem pracownika poleceniom pracodawcy. Pracownik powinien wykonywać pracę określonego rodzaju, w czasie i miejscu wyznaczonym przez pracodawcę (art. 22 par. 1 k.p.). Dla sądu pracy decydujące jest ustalenie, czy praca była wykonywana w sposób charakterystyczny dla stosunku pracy. Nie ma przy tym znaczenia nazwa (umowa zlecenia, umowa o dzieło) ani treść zawartej umowy.

Niektóre cechy stosunku prawnego łączącego pracownika ze szkołą wskazują na istnienie stosunku pracy. Pozostawał on bowiem do dyspozycji zleceniodawcy w wyznaczonym miejscu i czasie oraz wykonywał określony rodzaj pracy. Konieczność pełnienia dyżurów i dokonywania wszelkich napraw, jakie w danej chwili były potrzebne, wskazuje na istnienie podporządkowania pracownika. Przeciwko istnieniu jednak stosunku pracy przemawia możliwość zastępowania się przez osobę trzecią, niebędącą pracownikiem. Podstawową jego cechą jest osobiste świadczenie pracy, bez możliwości zastępowania się innymi osobami.

ekspert z zakresu prawa pracy

Art. 22 par. 1 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).