Jak prawidłowo zmienić czas pracy

aplikant radcowski z Kancelarii Schampera, Dubis, Zając i Wspólnicy Sp. k.

Na mocy art. 145 k.p. dopuszcza się możliwość skrócenia norm czasu pracy przewidzianych w art. 129 k.p., a więc ośmiogodzinnej normy dobowej i przeciętnej 40-godzinnej normy tygodniowej.

Przesłankami stosowania skróconego czasu pracy są: szczególnie uciążliwe lub szczególnie szkodliwe dla zdrowia warunki pracy, a także prace monotonne lub wykonywane w ustalonym z góry tempie.

Skrócony czas pracy na stanowiskach pracy w warunkach szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia staje się normalnym czasem pracy. Oznacza to, że pracownik zatrudniony w skróconym czasie pracy pracuje w pełnym wymiarze czasu pracy.

Skrócenie czasu pracy może nastąpić w układzie zbiorowym pracy, albo w obwieszczeniu, jeżeli pracodawca nie jest objęty układem zbiorowym pracy lub nie jest zobowiązany do ustalania regulaminu pracy na okres trwania warunków pracy szczególnie uciążliwych lub szczególnie szkodliwych dla zdrowia. W aktach tych określa się:

● wykaz stanowisk pracy objętych skróconym czasem pracy ze względu na warunki szczególnie uciążliwe lub szkodliwe dla zdrowia, a także ze względu na monotonną lub w ustalonym z góry tempie pracę, oraz

● sposób skrócenia czasu pracy, czyli czy pracodawca obniża obowiązujące pracownika normy czasu pracy, czy wprowadza dodatkowe przerwy wliczane do czasu pracy.

O tym, czy zachodzą przesłanki wprowadzenia skróconego czasu pracy, decyduje pracodawca po konsultacji (zasięgnięciu opinii) z pracownikami lub ich przedstawicielami w trybie i na zasadach określonych w art. 237^11a i 237^13a k.p. oraz zasięgnięciu opinii lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikami.

Pracownicy lub ich przedstawiciele mogą przedstawić pracodawcy wnioski w sprawie wykazu prac wykonywanych w warunkach uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia oraz prac monotonnych lub wykonywanych w ustalonym z góry tempie. Przed 1 stycznia 2004 r. skrócony czas pracy wprowadzało się na czas trwania uciążliwych lub szkodliwych warunków pracy. Ustalenie tych okoliczności powodowało, że pracownik obowiązany był świadczyć pracę w normalnym wymiarze czasu pracy bez potrzeby zastosowania w stosunku do niego tzw. wypowiedzenia zmieniającego. Obecnie zmiana skróconego systemu czasu pracy musi dokonać się w takim samym trybie, jak jego wprowadzenie, a więc wymaga konsultacji z pracownikami lub ich przedstawicielami oraz zasięgnięcie opinii lekarza sprawującego opiekę zdrowotną nad pracownikami.

W opisanym przez czytelnika stanie faktycznym skrócony czas pracy nie został wprowadzony w wewnątrzzakładowym źródle prawa pracy, a jedynie w umowie o pracę.

Z punktu widzenia przepisów prawa pracy mamy więc do czynienia z pracą w niepełnym wymiarze czasu pracy, a nie skróconym czasem pracy. Zmiana obniżonego umownie wymiaru czasu pracy wymagać będzie zatem, zgodnie z art. 42 k.p., wręczenia wypowiedzenia zmieniającego.

Art. 25 ust. 5 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).