Jakie są skutki naruszenia procedury zwolnień grupowych

@RY1@i02/2011/164/i02.2011.164.209.003b.001.jpg@RY2@

Krzysztof Chyba, ekspert z zakresu prawa pracy

Syndyk spółki naruszył procedurę wynikającą z ustawy z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (dalej ustawa). Chodzi o etap poprzedzający przeprowadzenie zwolnień grupowych dotyczący doprowadzenia do zawarcia porozumienia ze związkami zawodowymi. Naruszenie to może być podstawą żądania przez zwolnionych pracowników przywrócenia do pracy.

Należy podkreślić, że pracodawca, który zamierza dokonać zwolnień grupowych, musi poprzedzić je konsultacjami z organizacjami związkowymi działającymi na terenie zakładu. Negocjacje te mogą zakończyć się zawarciem porozumienia. Dopiero po bezskutecznym upływie 20-dniowego terminu na przeprowadzenie tych czynności dopuszczalne jest wydanie regulaminu zwolnień. Sąd Najwyższy w wyroku z 25 czerwca 2010 r. (II PK 32/10, LEX nr 611820) zwrócił uwagę na cel, któremu ta procedura służy. Zdaniem SN jej zadaniem jest ochrona pracownika. Termin 20-dniowy na zawarcie porozumienia daje bowiem pracownikom gwarancję, że zapowiedziane przez pracodawcę zwolnienia nie nastąpią od razu. Dzięki temu pracownik może być pewien, że upłynie przynajmniej ten termin, zanim otrzyma wypowiedzenie. Umożliwi mu to przystosowanie się do sytuacji, w tym np. rozpoczęcia poszukiwań nowego zatrudnienia.

Sąd Najwyższy podkreślił, że takich postanowień gwarancyjnych i stabilizujących w ustawie jest więcej. Są one powiązane z negocjacjami i porozumieniem. Mianowicie chodzi tu o art. 6 ustawy. Przepis ten precyzuje, kiedy wypowiedzenie może nastąpić. Może ono zostać złożone nie wcześniej niż po dokonaniu przez pracodawcę zawiadomienia właściwego powiatowego urzędu pracy w trybie art. 4 ust. 1 ustawy. W sytuacji zaś, gdy nie jest ono wymagane, nie wcześniej niż po zawarciu porozumienia ze związkami zawodowymi lub wydaniu regulaminu. Zdaniem SN pogwałcenie przewidzianych w ustawie terminów i dokonanie wcześniejszego wypowiedzenia narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę. W tej sytuacji sąd może orzec o przywróceniu pracownika do pracy (art. 45 k.p.).

Art. 3, art. 4 ust. 1, art. 6 ustawy z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz.U. nr 90, poz. 844 z późn. zm.).