Kiedy pracownika można zwolnić dyscyplinarnie

sędzia Sądu Okręgowego w Kielcach

Samowolne wypłacenie sobie przez pracownika gotówki z kasy pracodawcy może uzasadniać rozwiązanie z nim umowy o pracę bez wypowiedzenia z jego winy na podstawie art. 52 par. 1 pkt 1 k.p. W myśl bowiem tego przepisu pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika w razie ciężkiego naruszenia przez podwładnego podstawowych obowiązków pracowniczych. Natomiast samowolne wypłacenie sobie pieniędzy pracodawcy stanowi z pewnością naruszenie podstawowego obowiązku pracowniczego, jakim jest dbanie o dobro zakładu pracy i chronienie jego mienia (art. 100 par. 2 pkt 4 k.p.). Podobnie wypowiadał się w tym zakresie Sąd Najwyższy w wyroku z 26 maja 2000 r. (I PKN 675/99, OSNP2001/22/665), stwierdzając, że samowolne pobieranie nienależnych zaliczek na poczet przyszłego wynagrodzenia za pracę przez pracownika odpowiedzialnego za finanse pracodawcy stanowi ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych (art. 52 par. 1 pkt 1 k.p.). Tak też stwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z 17 listopada 1998 r. (I PKN 305/98, OSNP 1999/21/689), wyjaśniając, że pracownik odpowiedzialny za prawidłowość czynności finansowych, pobierający bez zgody pracodawcy zaliczkę na poczet swoich przyszłych należności, ciężko narusza podstawowe obowiązki pracownicze. Pracodawca może więc w takiej sytuacji bez obaw rozwiązać z pracownikiem umowę o pracę w sposób natychmiastowy.

Pracodawca może także żądać od pracownika zwrotu wypłaconych sobie samowolnie kwot. Przy czym przyjąć należy, że w takim przypadku pracownik jest zobowiązany do zapłaty kwoty odszkodowania w pełnej wysokości. Odpowiada on bowiem za szkodę wyrządzoną umyślnie na podstawie art. 122 k.p. Potwierdzał to także Sąd Najwyższy w wyroku z 19 marca 1998 r. (I PKN 557/97, OSNP 1999/5/159) stwierdzając, że za szkodę wyrządzoną pracodawcy wskutek samowolnego pobrania przez pracownika zaliczki na zabezpieczenie przyszłych roszczeń o zapłatę wynagrodzenia, pracownik odpowiada na podstawie art. 122 k.p. Oprócz odpowiedzialności pracowniczej samowolne wypłacenie sobie przez pracownika gotówki pracodawcy może także uzasadniać jego odpowiedzialność karną. Będzie to bowiem przestępstwo opisane w art. 284 par. 2 k.k. Zgodnie z tym przepisem, kto przywłaszcza sobie powierzoną mu rzecz ruchomą, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat. Jest to przestępstwo ścigane z urzędu. Wystarczające jest zatem zawiadomienie przez pracodawcę organów ścigania, które dalej powinny prowadzić postępowanie przygotowawcze i wnieść akt oskarżenia do sądu. Natomiast poszkodowany pracodawca będzie mógł żądać naprawienia poniesionej szkody w procesie karnym jako pokrzywdzony.

Art. 52 par. 1 pkt 1, art. 100 par. 2 pkt. 4, art. 122 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Art. 284 par. 2 ustawy z 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz.U. nr 88, poz. 553 z późn. zm.).