Czy krótka choroba uzasadnia wypowiedzenie

sędzia Sądu Okręgowego w Toruniu

Nie. Krótkotrwałe zwolnienia lekarskie nie mogą stanowić podstawy wypowiedzenia umowy. Jeśli jednak nieobecność pracownika w pracy z powodu choroby jest długotrwała bądź częstotliwość tych absencji jest na tyle duża, że dezorganizuje pracę innych pracowników, taka przyczyna wypowiedzenia może zostać uznana za uzasadnioną.

Za zasadę należy uznać to, że pracownik, który jest niezdolny do pracy z powodu choroby, nie może i nie powinien jej świadczyć, ponieważ może to spowodować pogorszenie stanu zdrowia. Dlatego zgodnie z art. 92 par.1 kodeksu pracy za okres pierwszych 33 dni nieobecności w pracy z powodu choroby pracownik zachowuje prawo do części wynagrodzenia, a za pozostały okres niezdolności prawo do świadczeń z ubezpieczenia społecznego.

Uznanie, że nawet krótkotrwałe nieobecności w pracy z powodu choroby dają podstawę do wypowiedzenia pracownikowi umowy o pracę czyniłoby korzystanie z powyższych uprawnień całkowicie iluzorycznym. W tej sytuacji, gdyby pracodawca wskazał jako przyczynę wypowiedzenia umowy o pracę nieobecność podwładnego w pracy przez okresy kilkudniowe czy nawet kilkunastodniowe, decyzja pracodawcy mogłaby zostać z łatwością podważona przed sądem przez pracownika.

Inaczej sytuacja przedstawiałaby się wówczas, gdyby okres nieobecności w pracy był znacznie dłuższy. W myśl art. 53 par. 1 k.p. dopuszcza się rozwiązanie przez pracodawcę umowy o pracę z pracownikiem bez wypowiedzenia, jeżeli niezdolność pracownika do pracy wskutek choroby trwa:

● dłużej niż 3 miesiące - gdy pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy krócej niż 6 miesięcy,

● dłużej niż łączny okres pobierania z tego tytułu wynagrodzenia i zasiłku oraz pobierania świadczenia rehabilitacyjnego przez pierwsze 3 miesiące - gdy pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy co najmniej 6 miesięcy lub jeżeli niezdolność do pracy została spowodowana wypadkiem przy pracy albo chorobą zawodową.

W orzecznictwie przyjmuje się, iż długotrwała choroba pracownika może być nie tylko podstawą do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia, ale może zostać wskazana jako przyczyna wypowiedzenia umowy.

Sąd Najwyższy w wyroku z 11 lipca 2006 r. (I PK 305/05, LEX nr 395064) stwierdził, iż choroba pracownika trwająca przez czas porównywalny z okresem wskazanym w art. 53 k.p. stanowi usprawiedliwioną przyczynę wypowiedzenia umowy o pracę, gdyż zawsze powoduje niekorzystne skutki dla pracodawcy.

U podstaw uprawnienia pracodawcy z art. 53 k.p. leży generalna myśl, iż powinien on mieć możliwość rozwiązania umowy o pracę w razie przedłużającej się choroby pracownika. Rozwiązanie stosunku pracy bez wypowiedzenia jest natomiast bardziej dotkliwe dla pracownika niż rozwiązanie tej umowy za wypowiedzeniem - tym samym nie ma przeszkód, aby pracodawca wybrał tę formę rozstania z pracownikiem. Stwierdzenie tego, czy okres korzystania przez pracownika ze zwolnienia lekarskiego uprawnia do wskazania tego jako przyczyny wypowiedzenia, należy do pracodawcy i musi uwzględniać okoliczności konkretnego przypadku. Pracodawca pamiętać musi o tym, iż jego decyzja podlegać może kontroli sądu przy rozpoznaniu powództwa pracownika o odszkodowanie lub uznanie wypowiedzenia za bezskuteczne.

Ocena dopuszczalności wypowiedzenia umowy o pracę, które zarzuca pracownikowi korzystanie ze zwolnień lekarskich, może być szczególnie wnikliwa, gdy dotyczy nie jednego długotrwałego zwolnienia trwającego przez czas przewidziany w art. 53 kodeksu pracy, ale licznych krótszych zwolnień. W konkretnych przypadkach również one mogłyby stać się podstawą wypowiedzenia umowy, z tym że rzeczywistą przyczyną wypowiedzenia byłyby w tym przypadku nie tylko same zwolnienia, ale skutki, które one powodują dla organizacji pracy. W czasie nieobecności pracownika w pracy jego obowiązki albo nie są wykonywane, albo są wykonywane przez inne osoby, co zawsze powoduje dezorganizację pracy. Jednocześnie jednak pracodawca, który jest przedsiębiorcą, powinien organizować swą działalność gospodarczą, biorąc pod uwagę nieuchronność nieobecności części pracowników, spowodowanych chorobami, urlopami i innymi usprawiedliwionymi przyczynami.

Art. 53, art. 92 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).