Czy można żądać utworzenia funduszu

Zgodnie z przepisami pracodawca powinien utworzyć zakładowy fundusz świadczeń socjalnych. Nie zrobił tego, w związku z czym działający u niego związek zawodowy złożył pozew o nakazanie utworzenia takiego funduszu. Pracodawca kwestionuje jednak dopuszczalność drogi sądowej.

- Czy sąd może rozpoznać tę sprawę - pyta pan Adam z Warszawy.

Tak. Droga sądowa jest dopuszczalna. Przepisy ustawy z 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych przewidują postępowanie przed sądem pracy jedynie w sprawach o zwrot funduszowi środków wydatkowanych niezgodnie z przepisami lub o przekazanie należnych środków na fundusz (art. 8 ust. 3). Nie przewidują natomiast wprost takiej drogi w sprawie o nakazanie pracodawcy utworzenia funduszu świadczeń socjalnych. Sam brak wyraźnej podstawy roszczenia nie jest jednak równoznaczny z wyłączeniem drogi sądowej (stanowiącym przesłankę odrzucenia pozwu) ani nie oznacza, że takie roszczenie nie przysługuje.

W opinii SN, wynikające z art. 8 ust. 3 ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych roszczenie związku zawodowego o przekazanie należnych środków na rachunek funduszu przez pracodawcę, który nie wypełnił tego obowiązku, obejmuje żądanie utworzenia funduszu (por. postanowienie z 4 marca 2009 r., II PK 209/08).

SN wskazał, że przepis art. 8 ust. 3 ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych przyznał związkom zawodowym prawo pozwania pracodawcy do sądu pracy o przekazanie należnych środków na fundusz. Oznacza to uprawnienie procesowe do dochodzenia od pracodawcy dokonania odpisu na fundusz zgodnie z przepisami ustawy, a tym samym do jego utworzenia.

Rafał Krawczyk

sędzia Sądu Okręgowego w Toruniu

Art. 8 ust. 3 ustawy z 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (t.j. Dz.U. z 1996 r. nr 70, poz. 335 z późn. zm.).