Kiedy pracownik odpowiada za niedobór w powierzonym mieniu

Warunkiem ustanowienia wspólnej odpowiedzialności materialnej jest prawidłowe powierzenie mienia wszystkim pracownikom, którzy mają być objęci taką odpowiedzialnością - na podstawie inwentaryzacji przeprowadzonej z ich udziałem lub z udziałem osób przez nich wskazanych.

Istotny może okazać się też skład osobowy personelu, który odpowiada za mienie, bowiem każda zmiana składu pracowników objętych taką umową wymaga zawarcia nowej umowy. Jeśli to nie nastąpi, wówczas w razie zmiany składu pracowników taką umową objętych uchylona zostaje wspólna odpowiedzialność za powierzone im mienie (wyrok SN z 12 listopada 2003 r., I PK 551/02, LexPolonica nr 369561).

Dla swojej ważności umowa zawarta z pracodawcą, określająca wspólną odpowiedzialność materialną za szkody spowodowane powstaniem niedoboru w powierzonym łącznie pracownikom mieniu, musi być zawarta w formie pisemnej.

Niezwykle istotny jest umowne określenie - procentowo czy ułamkowo - części, w jakiej poszczególni pracownicy odpowiadają za niedobór. W przypadku gdy w umowie zawartej z pracodawcą przez czytelnika nie jest określone, w jakiej części odpowiada on za niedobór, ponosi on wraz z innymi pracownikami odpowiedzialność w częściach równych. Istnieje jednak możliwość ograniczenia czy też nawet wyłączenia odpowiedzialności za szkody spowodowane powstaniem niedoboru w powierzonym pracownikom łącznie mieniu. W sytuacji stwierdzenia, że niedobór w całości lub w części został spowodowany przez niektórych pracowników, za całość niedoboru lub określoną jego część odpowiadają tylko sprawcy szkody, co nie wyłącza ich odpowiedzialności za resztę niedoboru, wraz z pozostałymi pracownikami na zasadach odpowiedzialności wspólnej. Pracodawca musi zapewnić pracownikom objętym wspólną odpowiedzialnością materialną za powierzone mienie możliwość jego kontroli. Muszą mieć zatem do niego swobodny dostęp w czasie wykonywania pracy. Pracownicy objęci taką umową mają również prawo do udziału w inwentaryzacji przy rozliczaniu mienia.

Przy spełnieniu wskazanych powyżej przesłanek pracownicy, na wniosek pracodawcy, mają obowiązek zapłaty dochodzonej przez niego kwoty.

@RY1@i02/2011/013/i02.2011.013.209.003b.001.jpg@RY2@

Katarzyna Stępnicka, prawnik, Chałas i Wspólnicy Kancelaria Prawna, Oddział w Gdańsku

Katarzyna Stępnicka

prawnik, Chałas i Wspólnicy Kancelaria Prawna, Oddział w Gdańsku

Rozporządzenie Rady Ministrów z 4 października 1974 r. w sprawie wspólnej odpowiedzialności materialnej pracowników za powierzone mienie (t.j. Dz.U. z 1996 r. nr 143, poz. 663).