Kto ponosi odpowiedzialność za stan bhp

radca prawny

W myśl art. 207 par. 2 k.p. pracodawca jest obowiązany chronić zdrowie i życie pracowników poprzez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki. Wszystkie pozostałe przepisy kodeksu pracy dotyczące bhp stanowią w zasadzie rozwinięcie tej generalnej tezy. W wyroku z 14 września 2000 r. SN (II UKN 207/00, OSNP 2002/8/191) wyjaśnił, że zaniedbanie obowiązku zapewnienia pracownikom bezpiecznego stanowiska pracy uzasadnia odpowiedzialność pracodawcy na zasadzie winy.

Przepisy kodeksu pracy przewidują bardzo szczegółowe rozwiązania określające jak organizować pracę, aby była bezpieczna. Czynności pracodawcy podejmowane w celu zapewnienia właściwych warunków bhp są kontrolowane przez inspekcję pracy i inspekcję sanitarną. Pracodawca rozpoczynający działalność jest obowiązany, w terminie 30 dni od dnia rozpoczęcia tej działalności, zawiadomić na piśmie właściwego inspektora pracy i właściwego państwowego inspektora sanitarnego o miejscu, rodzaju i zakresie prowadzonej działalności (art. 209 k.p.).

Pracownik rozpoczynający pracę musi wiedzieć jak należy się zachować, aby wykonywanie obowiązków pracowniczych było bezpieczne i higieniczne. Służy temu szkolenie, które organizuje pracodawca przed dopuszczeniem pracownika do pracy. Pracodawca organizuje również szkolenia okresowe. Obowiązek prowadzenia (organizowania i pokrywania kosztów) szkoleń pracowników w zakresie bhp został zakwalifikowany przez ustawodawcę jako podstawowy obowiązek pracodawcy (art. 94 pkt 4 k.p.). Temu obowiązkowi odpowiada z kolei podstawowy obowiązek pracownika brania udziału w szkoleniach i instruktażu z zakresu bhp (art. 211 pkt 1 k.p.). Odpowiednio wysoką rangę nadano również naruszeniu zasad bhp przez osoby odpowiedzialne za ich przestrzeganie. Przepisy prawa pracy wskazują na możliwość popełnienia wykroczenia przeciwko prawom pracownika (art. 283 k.p.) zaś przepisy kodeksu karnego (w art. 220) kwalifikują określony czyn zabroniony.

Pracodawca ma tak zorganizować pracę, aby zapewnić pracownikowi bezpieczne i higieniczne warunki pracy nie tylko w bezpośrednim otoczeniu miejsca pracy danego pracownika, ale również w ramach całego zakładu pracy. Jeśli zatem remont zakładu pracy (czy tylko jego części) powoduje zwiększenie zagrożenia dla zdrowia czy życia pracowników, to pracodawca ma obowiązek podjąć wszelkie niezbędne środki zabezpieczające, które to zagrożenie ograniczą.

Przy wystąpieniu wypadku przy pracy, (a opisane zdarzenie prawdopodobnie może być tak kwalifikowane) muszą być wszczęte przez pracodawcę procedury wyjaśniające zaistniałe zdarzenie. I to one dopiero wykażą, czy pracodawca prawidłowo zabezpieczył wszelkie narzędzia i urządzenia, czy pracownicy byli przeszkoleni (poinstruowani) o zachowaniu szczególnej ostrożności w okresie prac remontowych, czy i ewentualnie, w jakim stopniu do zaistnienia wypadku przyczynił się pracownik.

Art. 94, art. 207, art. 211, art. 283 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Art. 220 ustawy z 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz.U. nr 88, poz. 553 z późn. zm.).