Firma nie może dowolnie zmieniać trybu zakończenia zatrudnienia

Jedną z informacji, jakie obowiązkowo powinny znaleźć się w świadectwie pracy, jest informacja dotycząca sposobu ustania stosunku pracy. Powinna ona jasno odzwierciedlać rzeczywistą formę zakończenia zatrudnienia. Okazuje się, że wiele problemów w tym zakresie wynika z konieczności określenia sposobu ustania stosunku pracy w przypadku, gdy to pracownik rozwiązuje umowę o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia z winy pracodawcy.

Niektórzy pracodawcy, nie zgadzając się na taką formę zakończenia współpracy, wskazują w świadectwie pracy, że to zakład rozwiązał umowę o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia z winy pracownika (art. 52 k.p.). Inni, że umowa o pracę została rozwiązana na skutek wypowiedzenia ze strony firmy, powołując się błędnie na przepis art. 55 par. 3 k.p., zgodnie z którym rozwiązanie umowy o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia przez pracownika pociąga za sobą skutki, jakie przepisy prawa wiążą z rozwiązaniem umowy przez pracodawcę za wypowiedzeniem.

Pracodawcy nie wolno we własnym zakresie zmieniać trybu zakończenia zatrudnienia (na rozwiązanie umowy o pracę z winy pracownika). Zgodnie z utrwalonym już orzecznictwem rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia przez pracownika jest skuteczne bez względu na to, czy wskazane przez zatrudnionego przyczyny rzeczywiście występują. Ten sposób zakończenia pracy powinien znajdować odzwierciedlenie w świadectwie pracy. Pracodawca może kwestionować wskazane przez pracownika przyczyny rozwiązania umowy wyłącznie w procesie o odszkodowanie (wyrok SN z 29 kwietnia 2005 r., III PK 2/05, OSNP Nr 23/2005, poz. 372).

Nieprawidłowe jest również wpisywanie jako podstawy prawnej ustania stosunku pracy przepisu art. 55 par. 3 k.p. Przepis ten stanowi bowiem jedynie pewną fikcję prawną odnoszącą się do materialno-prawnych skutków ustania stosunku pracy i nie określa sposobu rozwiązania stosunku pracy. Prawidłowy i odzwierciedlający stan faktyczny zapis w świadectwie pracy powinien zatem mieć brzmienie: "Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia przez pracownika na podstawie art. 55 par. 1 kodeksu pracy", w przypadku gdy podstawą rozwiązania jest np. szkodliwy wpływ wykonywanej pracy na zdrowie pracownika, bądź "Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia przez pracownika na podstawie art. 55 par. 1¹ kodeksu pracy", w przypadku gdy podstawą rozwiązania jest ciężkie naruszenie przez pracodawcę podstawowych obowiązków wobec pracownika. Zapisy te są jednocześnie całkowicie niezależne od uznania pracodawcy o zasadności rozwiązania umowy o pracę w omawianym trybie.

Katarzyna Grzybowska-Dworzecka

adwokat

Eliza Głuszko

adwokat