Czy wniosek podwładnego o rozwiązanie umowy zgodnie z programem dobrowolnych odejść jest zawsze wiążący dla pracodawcy
Pracodawca zaproponował pracownikom program dobrowolnych odejść, zgodnie z którym każdy, kto w wyznaczonym terminie zgłosi zamiar rozwiązania umowy o pracę za porozumieniem stron, otrzyma dodatkową odprawę w wysokości 4-miesięcznego wynagrodzenia. Każdy wniosek miał być przy tym indywidualnie rozpatrywany przez zarząd. Pracownik zatrudniony na stanowisku montera złożył pismo, w którym oświadczył wolę rozwiązania umowy o pracę na zasadzie porozumienia stron, na warunkach określonych w programie dobrowolnych odejść. Zarząd nie wyraził jednak zgody, informując pracownika, że w odniesieniu do jego stanowiska pracy istnieje nadal możliwość kontynuacji zatrudnienia. Po upływie wskazanego w oświadczeniu terminu rozwiązania umowy pracownik nie stawił się do pracy i złożył wniosek o wydanie mu świadectwa pracy. Pracodawca uznał jednak, że pracownik bez usprawiedliwienia nie stawił się do pracy, i rozwiązał z nim umowę o pracę w trybie art. 52 par. 1 pkt 1 k.p. Czy pracodawca postąpił prawidłowo?
W powyższej sytuacji pracodawca prawidłowo przyjął, że umowa o pracę nie została rozwiązana za porozumieniem stron, a pracownik nie stawił się do pracy bez usprawiedliwienia, co uzasadnia zastosowany przez zatrudniającego tryb rozwiązania umowy z winy pracownika. Odmawiając wyrażenia zgody na rozwiązanie umowy o pracę na podstawie porozumienia stron, pracodawca nie naruszył żadnych swoich obowiązków wobec pracownika. Podobne stanowisko zajął Sąd Najwyższy w wyroku z 27 marca 2000 r. (sygn. akt I PKN 557/99, OSNP 2001/16/511), wskazując, że odmowa przyjęcia oferty pracownika rozwiązania umowy za porozumieniem stron nie stanowi ciężkiego naruszenia obowiązków przez pracodawcę, które uzasadniałoby rozwiązanie umowy z winy pracodawcy (art. 55 par. 11 k.p.).
Programy dobrowolnych odejść stosowane są przez pracodawców jako instrument łagodzący konieczność ograniczenia zatrudnienia. Istota takich programów sprowadza się do zachęcenia pracowników do dobrowolnego rozwiązania umowy za pomocą oferowanych dodatkowych świadczeń. Nie ma przeszkód, aby warunki programu uzależniały skuteczność wniosków pracowników od akceptacji pracodawcy. Daje to pracodawcy niezbędną elastyczność i pozwala zabezpieczyć się przed odejściem w ramach programu pracowników, którzy w ocenie pracodawcy są dla niego przydatni i z którymi nie zamierza rozwiązywać umów o pracę.
Porozumienie stron jest jednym z przewidzianych kodeksem pracy sposobów rozwiązania stosunku pracy (art. 30 par. 1 pkt 1 k.p.), przy czym do jego zawarcia może dojść albo poprzez przyjęcie oferty rozwiązania umowy w tym trybie przez drugą stronę, albo poprzez rokowania (art. 66 i art. 72 kodeksu cywilnego w zw. z art. 300 k.p.). Dla rozwiązania umowy za porozumieniem stron konieczne jest zatem zgodne oświadczenie woli pracodawcy i pracownika, niezależnie od tego, która ze stron inicjuje rozwiązanie umowy w tym trybie.
W opisanej sytuacji nie ma podstaw do przyjęcia, że wskutek jednostronnego oświadczenia pracownika doszło do rozwiązania umowy o pracę na mocy porozumienia stron, gdyż zgodnie z warunkami programu dobrowolnych odejść wymagana była dodatkowo zgoda pracodawcy na zamiar pracownika rozwiązania umowy na warunkach programu. Pracodawca pozostawił sobie kompetencję do indywidualnego rozpatrzenia wniosku każdego pracownika, który wyrażał chęć skorzystania z możliwości rozwiązania umowy na zasadach programu. Samo złożenie przez pracownika oświadczenia w tym zakresie nie było równoznaczne z wyrażeniem przez pracodawcę zgody na rozwiązanie umowy o pracę w ramach programu.
@RY1@i02/2013/113/i02.2013.113.21700100a.802.jpg@RY2@
Halina Kwiatkowska radca prawny, partner w Kancelarii Prawnej Chałas i Wspólnicy, biuro w Krakowie
Halina Kwiatkowska
radca prawny, partner w Kancelarii Prawnej Chałas i Wspólnicy, biuro w Krakowie
Podstawa prawna
Art. 30 par. 1 pkt 1, art. 52 par. 1 pkt 1, art. 55 par. 11 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeksu pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).
Art. 66 i.72 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu