Czy po przedstawieniu opinii związków pracodawcę wiąże jakiś termin na złożenie wypowiedzenia

Kodeks pracy nie określa sposobu liczenia wspomnianego pięciodniowego terminu. Należy zatem odpowiednio stosować art. 111 i 115 kodeksu cywilnego (dalej: k.c.) w związku z art. 300 kodeksu pracy (dalej: k.p.). Z przepisów tych wynika, że termin oznaczony w dniach kończy się z upływem ostatniego dnia, przy czym doby, w której dokonano zawiadomienia zakładowej organizacji związkowej, nie uwzględnia się przy obliczaniu wspomnianego okresu.

Co istotne, jeżeli koniec terminu przypada na dzień ustawowo wolny od pracy, upływa on dnia następnego. Przykładowo, jeżeli zakładowa organizacja związkowa otrzyma zawiadomienie we wtorek, termin pięciodniowy upłynąłby w niedzielę, ale ponieważ jest to dzień ustawowo wolny od pracy, to upłynie on w poniedziałek (z końcem dnia). Pracodawca może zatem wypowiedzieć umowę dopiero we wtorek. W tym samym dniu pracodawca będzie mógł wypowiedzieć umowę, gdy organizacja związkowa otrzyma zawiadomienie w środę, gdyż dni ustawowo wolne od pracy są wliczane do terminu, gdy przypadają w innym czasie niż koniec terminu.

Warto jednak podkreślić, że pracodawca nie ma obowiązku odczekiwania pięciodniowego okresu, jeżeli wcześniej zakładowa organizacja związkowa oświadczyła, że nie zgłasza zastrzeżeń co do zamiaru wypowiedzenia (lub wyraziła na nie zgodę). Również niezajęcie stanowiska przez zakładową organizację związkową w ciągu 5 dni umożliwia pracodawcy złożenie pracownikowi wypowiedzenia.

Przepisy nie określają także terminu, w jakim pracodawca może wypowiedzieć umowę, po prawidłowo przeprowadzonej konsultacji, aby nie narazić się na zarzut naruszenia art. 38 k.p. To zagadnienie ważne z punktu widzenia praktyki, bo różne przeszkody mogą uniemożliwić złożenie wypowiedzenia niezwłocznie po konsultacjach ze związkami zawodowymi (np. długotrwała choroba pracownika). Należy w tym przypadku uznać, że firma może złożyć wypowiedzenie bez naruszenia art. 38 k.p. dopóty, dopóki istnieje przyczyna podana zakładowej organizacji związkowej jako ta uzasadniająca wypowiedzenie (tak wynika z uchwały Sądu Najwyższego z 27 czerwca 1985 r., sygn. akt III PZP 10/85, OSNC 1985/11/164).

Jeśli zaś chodzi o charakter prawny stanowiska związku w sprawie zwolnienia pracownika, należy podkreślić, że nie jest ono wiążące i ma jedynie znaczenie konsultacyjne. Po jego otrzymaniu pracodawca decyduje, czy wypowiedzieć umowę o pracę (oczywiście biorąc pod uwagę opinię zakładowej organizacji). Stanowisko związku może także rozważać - w płaszczyźnie zasadności wypowiedzenia - sąd pracy w ewentualnym procesie o przywrócenie do pracy lub o odszkodowanie (art. 45 par. 1 k.p.).

Co istotne, samo niezachowanie trybu konsultacji przewidzianego w art. 38 k.p. stanowi naruszenie przepisów o wypowiadaniu umów o pracę w rozumieniu art. 45 par. 1 k.p. i może być podstawą do dochodzenia wyżej wymienionych roszczeń.

Podstawa prawna

Art. 38 i 45 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 1502).

Art. 111 i 115 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 121 ze zm.).

Oprac. Katarzyna Grzybowska-Dworzecka

radca prawny