Czy trzeba uzupełnić karty szkolenia wstępnego zatrudnionych przed 2005 rokiem

Przepisy określające wzór karty szkolenia wstępnego obowiązują dopiero od 1 lipca 2005 r., a pracodawca, który zatrudniał pracowników w okresie, gdy te przepisy nie obowiązywały, nie ma obowiązku dostosowywania dokumentacji szkoleń wstępnych z dziedziny bhp do wymogów powyższego rozporządzenia.

Gdyby jednak pracownik w ogóle nie przeszedł szkolenia wstępnego bhp, to wskazane byłoby uzupełnienie powyższej dokumentacji (oczywiście, po odbytym przeszkoleniu) na obowiązujących drukach z datami faktycznie przeprowadzonego szkolenia.

W myśl art. 237³ par. 2 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 ze zm.), pracodawca jest obowiązany zapewnić przeszkolenie pracownika w zakresie bhp przed dopuszczeniem go do pracy oraz prowadzić okresowe szkolenia w tym zakresie. Szkolenie pracownika nie jest wymagane w przypadku podjęcia przez niego pracy na tym samym stanowisku pracy, jakie zajmował u danego pracodawcy bezpośrednio przed nawiązaniem z tym pracodawcą kolejnej umowy o pracę.

Począwszy od 1 lipca 2005 r., szczegółowe zasady organizowania i przeprowadzania szkoleń określone zostały w rozporządzeniu ministra gospodarki i pracy z 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. nr 180, poz. 1860 ze zm.), natomiast do 30 czerwca 2005 r. zasady te określało rozporządzenie ministra pracy i polityki socjalnej z 28 maja 1996 r. w sprawie szczegółowych zasad szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. nr 62, poz. 285).

Poprzednie regulacje (a więc te obowiązujące do 30 czerwca 2005 r.) wskazywały, że "odbycie przez pracownika instruktażu ogólnego i instruktażu stanowiskowego powinno być potwierdzone przez pracownika na piśmie oraz odnotowane w aktach osobowych pracownika". Z uwagi na to, że przepis nie określał żadnego wzoru takiego potwierdzenia, pracodawcy mieli pod tym względem pełną swobodę.

Należy tutaj przypomnieć, że w polskim systemie prawnym obowiązuje wywodząca się jeszcze z prawa rzymskiego zasada lex retro non agit, co dosłownie oznacza "prawo nie działa wstecz". Ustanawia ona zakaz nadawania normom prawnym mocy wstecznej. Wynika z niej, że co do zasady ustawodawca nie może ustanawiać przepisów prawa, które wiązałyby skutki prawne ze zdarzeniami prawnymi mającymi miejsce w przeszłości.

W związku z powyższym po wejściu w życie nowych przepisów dotyczących szkoleń bhp pracodawcy nie byli zobligowani do tego, aby dostosować istniejącą dokumentację zatrudnionych już pracowników do nowych wymagań prawnych. Jedyny obowiązek polegał na tym, aby począwszy od dnia wejścia w życie rozporządzenia, prowadzić ją zgodnie z nowymi wymaganiami.

Nie ma zatem podstaw prawnych do tego, aby dokumentację szkoleń wstępnych z dziedziny bhp sporządzoną do 30 czerwca 2005 r. dostosować do wymagań przepisów, które weszły w życie 1 lipca 2005 r.

Gdyby jednak pracownik w ogóle nie odbył szkolenia wstępnego bhp, to wskazane byłoby uzupełnienie dokumentacji według obecnie obowiązujących zasad, oczywiście po uprzednim przeszkoleniu tej osoby.

Oprac. Maciej Ambroziewicz

specjalista z zakresu bhp