Kiedy pracownika ponownie skierować na badania

W przypadku gdy przyjmowany do pracy pracownik (do działu utrzymania ruchu) nie przeszedł pozytywnie badań wstępnych, a lekarz medycyny pracy dopuścił go do pracy, wskazując jednak, że pracownik nie może pracować przy maszynach w ruchu, co stanowiło podstawowe narażenie na jego stanowisku pracy, pracodawca może odwołać się od takiego orzeczenie w terminie 7 dni od daty jego wydania.

Stosownie do postanowień art. 229 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 ze zm.; dalej k.p.), pracodawca jest obowiązany zapewnić pracownikom, na swój koszt, profilaktyczną opiekę lekarską. Na tę opiekę składają się trzy rodzaje badań: wstępne, okresowe i kontrolne.

Szczegółowym aktem prawnym regulującym zagadnienie pracowniczych badań profilaktycznych jest rozporządzenie ministra zdrowia i opieki społecznej z 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w kodeksie pracy (Dz.U. nr 69, poz. 332 ze zm.; dalej r.b.l.p.). Jednym z najważniejszych obowiązków pracodawcy związanych z badaniami profilaktycznymi pracowników jest wydanie skierowania na te badania, które zgodnie z par. 4 ust. 2 r.b.l.p. powinno zawierać:

1) określenie rodzaju badania profilaktycznego, jakie ma być wykonane,

2) określenie stanowiska pracy, na jakim osoba ta ma być zatrudniona (w przypadku osób przyjmowanych do pracy lub pracowników przenoszonych na inne stanowiska pracy),

3) określenie stanowiska pracy, na jakim pracownik jest zatrudniony (w przypadku badań okresowych lub kontrolnych),

4) informacje o występowaniu na stanowisku lub stanowiskach pracy czynników szkodliwych dla zdrowia lub warunków uciążliwych oraz aktualne wyniki badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia, wykonanych na tych stanowiskach.

To właśnie na podstawie tych informacji lekarz medycyny pracy określa zakres badania profilaktycznego, wykorzystując do tego celu "Wskazówki metodyczne w sprawie przeprowadzania badań profilaktycznych pracowników", stanowiące załącznik nr 1 do r.b.l.p.

Po badaniu, zgodnie z par. 3 ust. 5 r.b.l.p., lekarz wystawia stosowne zaświadczenie, którego wzór określa załącznik nr 2 do r.b.l.p., a następnie przekazuje je pracownikowi i pracodawcy. Co ważne, żadne przepisy nie nadają lekarzowi medycy pracy uprawnień do określania jakichkolwiek ograniczeń związanych z wykonywaną pracą, bowiem jego rolą jest jednoznacznie stwierdzić, czy pracownik może wykonywać pracę na danym stanowisku, czy też nie.

W przypadku gdy lekarz medycyny pracy nie zastosuje się do tej zasady, pracodawcy przysługuje prawo do skorzystania z odwołania (odwołanie się od treści wydanego orzeczenia poprzez złożenie wniosku o przeprowadzenie ponownego badania), które zostało określone w par. 5 ust. 1 r.b.l.p. Należy jednak pamiętać, że z takiego prawa można skorzystać wyłącznie w ciągu 7 dni od dnia wydania zaświadczenia, za pośrednictwem lekarza, który wydał to zaświadczenie, z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania. O ile odwołanie zostanie wniesione skutecznie, to dodatkowe badanie zostanie przeprowadzone w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy właściwym ze względu na miejsce świadczenia pracy lub siedzibę jednostki organizacyjnej, w której jest zatrudniony pracownik.

W omawianym przypadku: jeżeli nowe orzeczenie lekarskie wskaże, iż pracownik nie jest zdolny do pracy przy maszynach w ruchu, to pracodawcy pozostanie szukanie innego pracownika.

Oprac. Maciej Ambroziewicz

specjalista z zakresu bhp