Przed kursem pracownik może podpisać lojalkę

Podnoszenie kwalifikacji zawodowych zostało zdefiniowane w art. 103¹ par. 1 kodeksu pracy (dalej: k.p.) jako zdobywanie lub uzupełnianie wiedzy i umiejętności przez pracownika z inicjatywy pracodawcy albo za jego zgodą. Przy czym pojęcie kwalifikacji zawodowych może być używane w różnych znaczeniach. Dla potrzeb omawianego przepisu można wskazać trzy rodzaje kwalifikacji: rzeczywiste (wszelka wiedza i umiejętności danej osoby, które mogą być użyte do wykonywania przez nią pracy zawodowej); pożądane (określające minimalny zakres wiedzy i umiejętności niezbędnych do wykonywania pracy na danym stanowisku); formalne (służące pomiarowi wiedzy i umiejętności zarówno rzeczywistych, posiadanych przez daną osobę, jak i pożądanych, dotyczących danego stanowiska, za pomocą określonych mierników, np. wykształcenia czy stażu pracy).

Ze względu na tak szerokie rozumienie kwalifikacji zawodowych za ich podnoszenie można uznać zarówno skierowanie pracownika np. na kurs językowy, jak i obligatoryjne kursy dla pracowników, np. dla zatrudnionych przy urządzeniach i/lub instalacjach energetycznych, o których mowa w rozporządzeniu ministra gospodarki, pracy i polityki społecznej z 28 kwietnia 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad stwierdzania posiadania kwalifikacji przez osoby zajmujące się eksploatacją urządzeń, instalacji i sieci (Dz.U. nr 89, poz. 828 ze zm.).

W przypadku gdy takie kursy lub szkolenia wynikają z inicjatywy pracodawcy lub odbywają się za jego zgodą, pracownik może korzystać z uprawnień, o których mowa w rozdziale III działu IV kodeksu pracy. W szczególności jest to czas wolny od pracy, za który zachowuje on prawo do wynagrodzenia. Czas wolny może być udzielony w formie urlopu szkoleniowego albo zwolnienia z całości lub części dnia pracy (art. 103¹ par. 2 k.p.). Wymiar tego urlopu i jego cel określone zostały w art. 103² k.p. Przepis ten wskazuje m.in., że pracownikowi przystępującemu do egzaminu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe przysługuje sześć dni wolnego. Pracodawca może przyznać pracownikowi podnoszącemu kwalifikacje zawodowe także dodatkowe świadczenia, w szczególności pokryć opłaty za kształcenie, przejazd, podręczniki i zakwaterowanie (art. 103³ k.p.).

Pracodawca, który udziela pracownikowi wskazanych powyżej uprawnień, a zwłaszcza gdy finansuje podnoszenie przez pracownika kwalifikacji zawodowych, może go zobowiązać do pozostawania w zatrudnieniu po ukończeniu podnoszenia kwalifikacji zawodowych. Następuje to w formie tzw. umowy lojalnościowej. Taka umowa określająca wzajemne prawa i obowiązki stron powinna być zawarta na piśmie (art. 103⁴ k.p.). ⒸⓅ

Maciej Ambroziewicz

ekspert ds. bhp