Przywileje związkowe wiążą się z obowiązkami
W ostatnich tygodniach środowisko działaczy związk ó w zawodowych z niepokojem obserwuje konfrontację kierownictwa Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej (PAŻP) z liderami tamtejszej zakładowej organizacji związkowej. Związkowcy z PAŻP, kt ó rzy podjęli jawną krytykę przełożonych i negowali bezpieczeństwo funkcjonowania agencji, stracili pracę w trybie natychmiastowym. Przed tak drastyczną sankcją nie uchroniła ich nawet szczeg ó lna ochrona trwałości stosunku pracy wynikająca z ustawy o związkach zawodowych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 263). Przyjęta przez pracodawcę linia obrony przypomina wszystkim działaczom, że korelatem korzystania z przywilej ó w związkowych jest wykonywanie obowiązk ó w, w tym także tych o charakterze formalnym.
Na wstępie pragnę zaznaczyć, że nie znam dokładnych przyczyn rozwiązania stosunków pracy bez wypowiedzenia z winy pracowników PAŻP będących liderami związków zawodowych. Oczywiste jest, że zwolnienie pracownika z pracy w trybie art. 52 par. 1 kodeksu pracy wymaga podania przez pracodawcę na piśmie rzeczywistej i konkretnej przyczyny, odwołującej się do wystąpienia ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych. Pracodawca może też powołać się na okoliczność popełnienia przez pracownika w czasie trwania umowy o pracę przestępstwa, które uniemożliwia dalsze zatrudnianie go na zajmowanym stanowisku, jeżeli jest ono oczywiste lub zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem, jak również na zawinioną przez pracownika utratę uprawnień koniecznych do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku.
Rzeczą sądu pracy będzie ocenić, czy w danej sytuacji ziściły się tak ujęte merytoryczne przesłanki pozbawienia pracowników PAŻP zatrudnienia bez zachowania okresu wypowiedzenia, na co przyjdzie poczekać zapewne długie miesiące. Już teraz jednak uwaga obserwatorów koncentruje się na kwestii formalnej, która miała unicestwić formalną ochronę trwałości stosunków pracy związkowców. Trzeba przecież pamiętać, że zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych pracodawca bez zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej nie może wypowiedzieć ani rozwiązać stosunku prawnego ze wskazanym uchwałą zarządu jego członkiem ani z inną osobą wykonującą pracę zarobkową będącą członkiem danej zakładowej organizacji związkowej upoważnioną do reprezentowania tej organizacji wobec pracodawcy. Nie może też zmienić jednostronnie warunków pracy ani wynagrodzenia na niekorzyść takiej osoby. Naruszenie tego przepisu, np. przez zwolnienie z pracy chronionych związkowców bez uzgodnienia z zarządem zakładowej organizacji związkowej, może rodzić względem pracodawcy poważne konsekwencje prawne i finansowe, z obowiązkiem wykonania wyroków przywracających pracowników do pracy (art. 56 par. 1 k.p.) i zasądzających na ich rzecz wynagrodzenia za cały czas pozostawania bez pracy (art. 57 par. 2 k.p.) włącznie.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.