Tylko uprawniony organ może orzec o utracie kwalifikacji

Jedną z przyczyn uzasadniających niezwłoczne rozwiązanie umowy z winy pracownika jest zawiniona utrata uprawnień koniecznych do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku. Przypadek ten dotyczy tylko tych osób, które mają stwierdzone uprawnienia do wykonywania zawodu (np. radca prawny, adwokat, kierowca, pilot, operator określonych maszyn i urządzeń, projektant i budowniczy, lekarz).

Utrata koniecznych uprawnień może być podstawą do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia, gdy pracownik zostanie pozbawiony tych uprawnień z własnej winy, wskutek naruszenia obowiązków pracowniczych, popełnienia wykroczenia lub przestępstwa, ale decyduje o tym nie sam zawiniony czyn pracownika, lecz stwierdzenie jego skutków w sferze uprawnień. Konieczne jest więc istnienie uprzedniego orzeczenia lub decyzji właściwego organu w tym przedmiocie. Jedynie bowiem kompetentne organy mogą z mocy wyraźnych unormowań orzekać o utracie uprawnień potrzebnych do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku. Gdy utrata uprawnień została zawiniona przez pracownika, pracodawca może rozwiązać z nim – przy istnieniu wymienionego orzeczenia lub decyzji – umowę o pracę bez wypowiedzenia w trybie art. 52 par. 1 pkt 3 k.p. (wyr. SN z 26 października 1984 r., I PRN 142/84, OSNCP 1985/7/99).

Kodeks pracy określa termin, w jakim pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia z przyczyn zawinionych przez pracownika. Termin ten wynosi jeden miesiąc od powzięcia przez pracodawcę wiadomości o przyczynie uzasadniającej podjęcie decyzji w sprawie dyscyplinarnego zwolnienia (art. 52 par. 2 k.p.). Może się tak zdarzyć, że jeden czyn pracownika uzasadnia rozwiązanie umowy o pracę na podstawie kilku ustawowych przesłanek, określonych w art. 52 par. 1 pkt 1–3. Wówczas termin z art. 52 par. 2 k.p. biegnie odrębnie dla każdej z tych przyczyn (por. wyrok SN z 17 listopada 1997 r., I PKN 361/97, OSNAPiUS 1998/17/503).