Czy można żądać w sądzie tylko odszkodowania za niezawarcie umowy o pracę

Pracownik może domagać się tylko odszkodowania. Potwierdził to Sąd Najwyższy w uchwale z 22 kwietnia 1977 r. (I PZP 5/77, OSNC 1977/10/180), w którym wskazał, że dochodzenie odszkodowanie nie jest uzależnione od żądania zawarcia umowy przyrzeczonej. Podobnie Sąd Najwyższy orzekł w wyroku z 9 maja 2001 r. (II CKN 440/00, OSNC 2001/12/185). W wyroku tym sąd stwierdził, że zrzeczenie się roszczenia o zawarcie umowy przyrzeczonej nie pozbawia możliwości dochodzenia przez stronę uprawnioną roszczenia odszkodowawczego (art. 390 par. 3 k.c.).

Zagadnienie roszczeń przysługujących w razie odmowy zawarcia umowy przyrzeczonej zostało unormowane w art. 390 par. 1 i 2 k.c. Przepis ten w związku z art. 300 k.p. – w konsekwencji przyjęcia dopuszczalności stosowania art. 389 k.c. do stosunków pracy – ma także do nich odpowiednie zastosowanie. Wśród wymienionych w art. 390 k.c. roszczeń znajduje się roszczenie o naprawienie szkody, którą osoba poszkodowana wskutek odmowy zawarcia umowy przyrzeczonej poniosła przez to, że liczyła na zawarcie umowy przyrzeczonej.

Jeżeli chodzi o wysokość odszkodowania z tego tytułu, nadal jest aktualna powołana powyżej uchwała. Sąd Najwyższy stwierdził w niej, że w stosunkach pracy szkodę osoby ubiegającej się o zatrudnienie stanowić będą z reguły zarobki utracone wskutek pozostawania bez pracy. Wysokość odszkodowania uzależniona jest od okoliczności konkretnego przypadku. Wprawdzie art. 390 par. 1 k.c. nie określa górnej granicy odszkodowania, jednakże w razie odmowy zawarcia przez pracodawcę przyrzeczonej umowy o pracę na czas nieokreślony wysokość odszkodowania nie powinna w zasadzie przekraczać kwoty trzymiesięcznego wynagrodzenia za pracę na stanowisku objętym umową przedwstępną.

Warto również zauważyć, że roszczenia z umowy przedwstępnej przedawniają się z upływem roku od dnia, w którym umowa przyrzeczona miała być zawarta. Jeżeli sąd oddali żądanie zawarcia umowy przyrzeczonej, roszczenia z umowy przedwstępnej przedawniają się z upływem roku od dnia, w którym orzeczenie stało się prawomocne.