Świadectwo pracy raz na rok

Agencje pracy tymczasowej będą wydawać pracownikom tymczasowym świadectwa pracy dotyczące łącznego zakończonego okresu zatrudnienia w tych agencjach, objętego kolejnymi umowami o pracę, nawiązanymi w okresie nie dłuższym niż 12 kolejnych miesięcy. Tym samym po wejściu w życie tej zasady (uchwalonej w październiku 2009 r., która zacznie obowiązywać po 30 dniach od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw), agencje te zostaną zwolnione z obowiązku wystawiania tych dokumentów po każdym rozwiązaniu lub ustaniu umowy o pracę pracownika tymczasowego.

Umowa o pracę

Agencja pracy tymczasowej zatrudnia pracowników tymczasowych na podstawie umowy o pracę na czas określony lub umowy o pracę na czas wykonania określonej pracy. W celu zawarcia umowy o pracę między agencją pracy tymczasowej a pracownikiem tymczasowym agencja powinna z pracodawcą użytkownikiem uzgodnić na piśmie:

●  rodzaj pracy, która ma być powierzona pracownikowi tymczasowemu,

●  wymagania kwalifikacyjne konieczne do wykonywania pracy, która ma być powierzona pracownikowi tymczasowemu,

●  przewidywany okres wykonywania pracy tymczasowej,

● wymiar czasu pracy pracownika tymczasowego,

●  miejsce wykonywania pracy tymczasowej.

Z kolei pracodawca użytkownik musi poinformować agencję, także na piśmie, o:

●  wynagrodzeniu za pracę, która ma być powierzona pracownikowi tymczasowemu, określonym w przepisach o wynagrodzeniu obowiązujących u pracodawcy użytkownika,

●  warunkach wykonywania pracy tymczasowej w zakresie dotyczącym bezpieczeństwa i higieny pracy.

Umowa o pracę zawarta między agencją pracy tymczasowej a pracownikiem tymczasowym powinna określać strony umowy, rodzaj umowy i datę zawarcia umowy oraz wskazywać pracodawcę użytkownika i ustalony okres wykonywania na jego rzecz pracy tymczasowej, a także warunki zatrudnienia pracownika tymczasowego w okresie wykonywania pracy na rzecz pracodawcy użytkownika, szczególnie rodzaj pracy, wymiar czasu pracy, miejsce jej wykonywania, a także wynagrodzenie oraz termin i sposób jego wypłacania przez agencję.

Umowa musi być zawarta na piśmie. Jeżeli nie dochowano tej formy, agencja pracy tymczasowej ma obowiązek potwierdzić pracownikowi tymczasowemu - pisemnie - rodzaj zawartej umowy o pracę i jej warunki - nie później niż w drugim dniu wykonywania pracy tymczasowej.

Rozwiązanie umowy

Umowa o pracę zawarta z pracownikiem tymczasowym rozwiązuje się z upływem ustalonego między stronami okresu wykonywania pracy tymczasowej na rzecz danego pracodawcy użytkownika. Umowa na czas określony strony może przy tym przewidywać możliwość jej wcześniejszego rozwiązania przez każdą ze stron. Okres wypowiedzenia wynosi:

●  trzy dni w przypadku zawarcia umowy o pracę na okres nieprzekraczający dwóch tygodni,

●  jeden tydzień, jeśli umowę o pracę zawarto na okres dłuższy niż dwa tygodnie.

Pracodawca użytkownik może zrezygnować z wykonywania pracy przez pracownika tymczasowego przed upływem okresu wykonywania pracy tymczasowej uzgodnionego z agencją pracy tymczasowej. W takim przypadku musi on zawiadomić agencję, na piśmie, o przewidywanym terminie zakończenia wykonywania tej pracy przez daną osobę. Powinien to zrobić w miarę możliwości z wyprzedzeniem uwzględniającym obowiązujący strony umowy o pracę okres wypowiedzenia tej umowy.

Jeżeli pracownik okazał się niesolidny i przestał pracować na rzecz pracodawcy użytkownika, nie stawiając się do pracy bez usprawiedliwienia przyczyn tej nieobecności w pracy, albo odmówił dalszego wykonywania pracy tymczasowej, wówczas pracodawca użytkownik ma prawo niezwłocznie zawiadomić o tym agencję pracy tymczasowej - podając termin oraz okoliczności, w jakich pracownik zaprzestał wykonywania pracy przez pracownika tymczasowego.

Zmniejszanie obciążeń

Jak przypomina Monika Ulatowska ze Stowarzyszenia Agencji Zatrudnienia praca tymczasowa to forma zatrudnienia, w której umowy z pracownikami tymczasowymi nawiązywane są zwykle wielokrotnie, na krótkie okresy. Obowiązek wystawiania świadectw pracy za każdym razem obciążał agencje pracy tymczasowej wystawianiem olbrzymiej ilości dokumentów za bardzo krótkie okresy zatrudnienia i to nierzadko tym samym pracownikom tymczasowym. Nowe regulacje zobowiążą agencje do wystawienia świadectwa pracy za wszystkie okresy pracy po 12 miesiącach od daty pierwszego zatrudnienia w agencji. Wymagają jednak wydania takiego dokumentu w każdym czasie, jeśli pracownik tymczasowy tego zażąda.

Termin wydania świadectwa

Świadectwo pracy powinno być wydaje w dniu upływu wspomnianego 12-miesięcznego okresu zatrudnienia. Jeżeli do rozwiązania lub wygaśnięcia umowy o pracę nawiązanej przed upływem 12 kolejnych miesięcy dojdzie po upływie tego terminu, wówczas agencja będzie musiała wystawić dokument w dniu rozwiązania lub wygaśnięcia takiej umowy o pracę. Jeżeli w żadnym z wymienionych terminów nie będzie możliwe wydanie świadectwa pracy, agencja ma obowiązek go dostarczyć pracownikowi pracy tymczasowej w ciągu kolejnych siedmiu dni. Nowelizacja wymaga, aby w takim przypadku świadectwo zostało przesłane albo doręczone pracownikowi lub osobie upoważnionej przez niego na piśmie do odebrania świadectwa pracy.

Świadectwo pracy ma dotyczyć okresu zatrudnienia na podstawie każdej kolejnej umowy o pracę lub łącznego okresu zatrudnienia objętego kolejnymi umowami o pracę.

Dokument na żądanie

Świadectwo pracy dokumentujące konkretną umowę, którego zażąda pracownik, ma być mu wydane w terminie siedmiu dni od zgłoszenia żądania. Jeśli w tym czasie agencja nie będzie mogła zrealizować żądania pracownika, wówczas będzie musiała (podobnie jak w przypadku wystawiania zbiorczego dokumentu za 12 miesięcy) nie później niż w ciągu kolejnych siedmiu dni, przesłać zainteresowanemu albo mu doręczyć takie świadectwo pracy. Może go także przekazać osobie upoważnionej na piśmie przez pracownika tymczasowego do odebrania świadectwa pracy.

Zwolnienia grupowe

Nowelizacja wprowadza też istotną zmianę w zasadach kierowania pracowników tymczasowych do przedsiębiorców, u których doszło do zwolnień grupowych. Obecnie pracodawcą użytkownikiem nie może być ten, który w okresie sześciu miesięcy poprzedzających przewidywany termin rozpoczęcia wykonywania pracy tymczasowej przez pracownika tymczasowego wypowiedział swoim pracownikom stosunki pracy lub rozwiązał je za porozumieniem stron z przyczyn niedotyczących pracowników. Pracodawca, u którego w tym okresie nie doszło do zwolnień grupowych, ma obowiązek złożyć agencji pracy tymczasowej pisemne oświadczenie w tej sprawie. Musi to zrobić najpóźniej w terminie dokonania uzgodnień dotyczących zasad wykonywania przez pracownika tymczasowego określonych zadań, szczególnie rodzaju powierzanej pracy, wymiaru czasu pracy i miejscu jej wykonywania. Nowelizacją wykreślono jednak wszystkie te reguły. Agencje będą mogły zatem kierować pracownika do pracy także w tych zakładach, w których dopiero co doszło do zwolnień grupowych.

W ocenie agencji obowiązujący jeszcze przepis ograniczył możliwości działania niejednej firmy, które ze względu na kryzys zlikwidowały część etatów i na razie powstrzymują się przed ich odbudowywaniem. Te, które potrzebują teraz pracowników do realizacji zwiększonych zamówień, nie mogą jednak nikogo zatrudnić tymczasowo z uwagi na niedawne zwolnienia - muszą wstrzymać się przez pół roku z przyjęciem pracownika tymczasowego. Po wejściu w życie nowelizacji to jednak się zmieni, także z korzyścią dla przedsiębiorstw składających się z wielu oddziałów. Obecnie, jeśli nawet tylko w jednym z nich przeprowadzono zwolnienia grupowe, do żadnego innego, choćby najlepiej prosperował, również nie można przyjąć pracownika tymczasowego.

Aktualne zatrudnienie

Z danych Konfederacji Pracodawców Prywatnych i Stowarzyszenia Agencji Zatrudnienia wynika, że najwięcej pracowników tymczasowych zatrudnianych jest w województwach: mazowieckim, dolnośląskim, łódzkim, małopolskim i śląskim. Natomiast najmniej w województwach: świętokrzyskim, podlaskim i lubelskim.

Pracownicy ci najczęściej zatrudniani są jako:

●  pracownicy fizyczni zatrudniani w procesie produkcji i przy pracach pomocniczych,

●  magazynierzy,

●  operatorzy maszyn i urządzeń,

●  monterzy.

Najczęściej z pracy tymczasowej korzystają firmy produkcyjne z branż spożywczej, motoryzacyjnej, elektronicznej, chemicznej oraz sektora takich usług, jak:

●  telekomunikacja,

●  handel wielkopowierzchniowy,

●  kolportaż,

●  logistyka i transport,

●  budownictwo

●  centra obsługi klienta (BPO).

Rozwija się także współpraca z agencjami w branży finansowej, turystycznej, gastronomii, a także informatycznej.

Około 40 proc. pracowników tymczasowych wykonuje pracę w sektorze usług i tzw. pracach biurowych, czyli jako:

●  pracownicy call center,

●  obsługa biurowa i administracyjna,

●  sprzedawcy,

●  demonstratorzy,

●  hostessy,

●  kasjerzy,

●  kurierzy.

W formie pracy tymczasowej zatrudniani są też specjaliści o wysokich kwalifikacjach. Głównie są angażowani przy realizacji specjalistycznych projektów, t.j. samodzielni księgowi, specjaliści IT (programiści, graficy, designerzy stron internetowych, administratorzy baz danych), inżynierowie.

800 szacuje się, że taka jest liczba faktycznie działających w kraju agencji pracy tymczasowej

Charakter i czas pracy tymczasowej

Pracownik tymczasowy jest pracownikiem zatrudnionym przez agencję pracy tymczasowej wyłącznie w celu wykonywania pracy tymczasowej na rzecz i pod kierownictwem pracodawcy użytkownika.

●  o charakterze sezonowym, okresowym, doraźnym lub

●  których terminowe wykonanie przez pracowników zatrudnionych przez pracodawcę użytkownika nie byłoby możliwe, lub

●  których wykonanie należy do obowiązków nieobecnego pracownika zatrudnionego przez pracodawcę użytkownika.

Praca tymczasowa może być wykonywana na rzecz danego pracodawcy użytkownika przez okres nie dłuższy niż wskazany w ustawie. Stanowi ona, że w okresie obejmującym 36 kolejnych miesięcy łączny okres wykonywania pracy tymczasowej przez pracownika tymczasowego na rzecz jednego pracodawcy użytkownika nie może przekroczyć 12 miesięcy - po wejściu w życie nowelizacji okres ten będzie mógł trwać 18 miesięcy. Jeżeli pracownik wykonuje w sposób ciągły na rzecz danej firmy pracę tymczasową obejmującą zadania, których wykonanie należy do obowiązków nieobecnego pracownika zatrudnionego przez tego pracodawcę, wtedy okres wykonywania pracy tymczasowej nie może przekroczyć 36 miesięcy - po tym czasie pracownik ten może być ponownie skierowany do wykonywania pracy tymczasowej u tego pracodawcy użytkownika dopiero po upływie 36 miesięcy.

@RY1@i02/2009/254/i02.2009.254.185.0004.001.jpg@RY2@

Pracownicy tymczasowi w Polsce

@RY1@i02/2009/254/i02.2009.254.185.0004.002.jpg@RY2@

Agencje pracy tymczasowej

Iwona Jackowska

iwona.jackowska@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 2, 3, 7, 9, 20 ustawy z 9 lipca 2003 r. o zatrudnianiu pracowników tymczasowych (Dz.U. nr 166, poz. 1608 z późn. zm.).

Art. 1 z 23 października 2009 r. o zmianie ustawy o zatrudnianiu pracowników tymczasowych (prezydent podpisał ją 20 grudnia 2009 r.).