Jaka jest rola administracji publicznej przy planowanych zwolnieniach grupowych

Działania na rzecz zagrożonych utratą pracy i bezrobotnych jest w gestii wojewódzkich i powiatowych urzędów pracy. Minister pracy i polityki społecznej pełni rolę koordynatora publicznych służb zatrudnienia. Zgodnie z art. 70 ust. l ustawy pracodawca zamierzający zwolnić co najmniej 50 pracowników w okresie trzech miesięcy jest obowiązany m.in. uzgodnić z powiatowym urzędem pracy właściwym dla siedziby tego pracodawcy lub ze względu na miejsce wykonywania pracy zakres i formy pomocy dla zwalnianych pracowników dotyczące w szczególności: pośrednictwa pracy, poradnictwa zawodowego, szkoleń, pomocy w aktywnym poszukiwaniu pracy. Ponadto w przypadku zwolnienia monitorowanego pracodawca jest obowiązany podjąć działania polegające na zapewnieniu pracownikom przewidzianym do zwolnienia lub będącym w trakcie wypowiedzenia, lub w okresie sześciu miesięcy po rozwiązaniu stosunku pracy lub stosunku służbowego, usług rynku pracy realizowanych w formie programu. Program może być realizowany przez powiatowy urząd pracy, agencję zatrudnienia lub instytucję szkoleniową. Program może być finansowany przez pracodawcę i odpowiednie jednostki administracji publicznej lub na podstawie porozumienia organizacji i osób prawnych z udziałem pracodawcy.

Obowiązujące od l lutego 2009 r. przepisy znowelizowanej ustawy o promocji zatrudnienia mają na celu ograniczenie negatywnych skutków spowolnienia gospodarczego dla rynku pracy. Nowe programy i instrumenty polityki rynku pracy w tym zakresie obejmują np. rozszerzenie zakresu pomocy urzędu pracy skierowanej do pracodawców świadczonej w ramach poradnictwa zawodowego i informacji zawodowej. Usługa ta obejmuje również pomoc we wspieraniu rozwoju zawodowego pracodawcy i jego pracowników. Zliberalizowano zasady korzystania z funduszu szkoleniowego. Posiadanie funduszu szkoleniowego jest warunkiem uzyskania przez pracodawcę środków publicznych na refinansowanie kosztów szkolenia pracowników. Na wniosek pracodawcy starosta może refundować z Funduszu Pracy na warunkach określonych w umowie koszt szkolenia pracowników, ale i pracodawcy, w wysokości do 50 proc., nie więcej jednak niż do wysokości przeciętnego wynagrodzenia obowiązującego w dniu zawarcia umowy na jedną osobę. W przypadku osób w wieku 45 lat i powyżej wysokość refundacji wynosi do 80 proc. na jedną osobę. Refundacja obejmuje koszty szkolenia ogólnego, a nie, jak uprzednio, wyłącznie specjalistycznego.

Działalność związana ściśle z aktywizacją zawodową będzie realizowana w wyodrębnionej części urzędu pracy, tj. w centrum aktywizacji zawodowej, co ma umożliwić większą koncentrację urzędów na działaniach aktywizujących. Ponadto powiatowe urzędy pracy we współpracy z samorządami gminnymi będą mogły tworzyć na poziomie gmin lokalne punkty informacyjno-konsultacyjne (LPIK).

Dla osób, które są w okresie wypowiedzenia stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy lub są zatrudnione u pracodawcy, który ogłosił upadłość lub jest w stanie likwidacji, wprowadzono nowy instrument, jakim są programy specjalne. Służą one większemu uelastycznieniu form pomocy oferowanej przez urzędy pracy na poziomie lokalnym, umożliwiając m.in. tym osobom możliwie szybkie podjęcie pracy.

Ponadto oprócz środków z Funduszu Pracy wsparcie na rzecz zapobiegania wzrostowi bezrobocia oraz tworzenia nowych miejsc pracy możliwe jest w ramach Programu Operacyjnego Kapitał ludzki (PO KL). Wsparcie to realizowane jest głównie na poziomie regionalnym, co umożliwia bardziej adekwatne dostosowanie instrumentów i usług do potrzeb regionalnego i lokalnego rynku pracy (na podstawie odpowiedzi na interpelację nr 8883).