Prawomocne skazanie nauczyciela powoduje automatyczne wygaśnięcie stosunku pracy

Zasada o wygaśnięciu z mocy prawa zatrudnienia nauczyciela skazanego za przestępstwo umyślne wynika z art. 26. ust. l pkt 3 Karty Nauczyciela. Ze względu na sposób ścigania wyróżnia się przestępstwa:

● publicznoskargowe,

● publicznoskargowe - ścigane na wniosek,

● prywatnoskargowe.

Powyższa zasada powoduje, iż przepisem art. 26 Karty Nauczyciela objęte są także przestępstwa ścigane w trybie prywatnoskargowym, które nie stanowią bezpośredniego zagrożenia dla porządku publicznego. Wszczęcie postępowania następuje w tym przypadku wyłącznie na wniosek uprawnionej osoby, są one bowiem w zasadzie skierowane jedynie przeciwko interesom jednostkowym. Kodeks karny w czterech przypadkach przewiduje ściganie przestępstw w trybie prywatnoskargowym.

Prywatny akt oskarżenia może wnieść pokrzywdzony, wobec którego sprawca lub sprawcy dopuścili się przestępstwa:

● spowodowania naruszenia czynności narządów ciała lub rozstroju zdrowia trwającego nie dłużej niż 7 dni (art. 157 par. 2 lub 3 w związku z par. 4 k.k.),

● pomówienia (art. 212 k.k.),

● zniewagi (art. 216 k.k.),

● naruszenia nietykalności cielesnej (art. 217 k.k.)

W rezultacie gdy nauczyciel pomówi czy znieważy pokrzywdzonego, obok sankcji karnych spotkają go również konsekwencje natury zawodowej i finansowej.

Automatyzm i bezwzględność sankcji powoduje dla nauczyciela popełniającego taki występek dodatkowe znaczne dolegliwości. Tym samym w sytuacji, w której np. nauczyciel znieważy ucznia czy naruszy jego nietykalność cielesną, zaś przedstawiciele ustawowi pokrzywdzonego zdecydują się na złożenie prywatnego aktu oskarżenia, może on doprowadzić do wygaśnięcia stosunku pracy nauczyciela wskutek nawet najmniejszego przewinienia.

Tak daleko idące konsekwencje dla nauczycieli wynikają m.in. z preambuły Karty Nauczyciela, w której to nadano nadzwyczajną rangę społeczną zawodu nauczyciela z uwagi na doniosłą rolę oświaty i wychowania w Rzeczpospolitej Polskiej. Wynika to również ze szczególnych zadań nauczyciela w wypełnianiu dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej funkcji szkoły. Istota tegoż zawodu wymaga bowiem nienagannego charakteru, albowiem nauczyciel oddziałuje na proces rozwoju uczniów, jest dla nich niejednokrotnie wzorem. Wyraz szczególnej roli zawodu nauczyciela daje również art. 63 ustawy z 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela, zgodnie z którym nauczyciel w związku z pełnieniem obowiązków służbowych objęty został ochroną przewidzianą dla funkcjonariuszy publicznych na zasadach określonych w kodeksie karnym. Tym samym z uwagi na zwiększoną ochronę nauczyciele zostali poddani dodatkowym obostrzeniom i sankcjom na gruncie prawa pracy.

W trakcie lekcji nauczyciel Robert L. zirytowany negatywnym zachowaniem jednego z uczniów, najpierw nazwał ucznia idiotą, a następnie szarpiąc go zaprowadził do dyrektora szkoły. Rodzice pokrzywdzonego złożyli prywatny akt oskarżenia. Robertowi L. zarzucono znieważenie, jak również naruszenie nietykalności cielesnej ucznia.. W rezultacie przeprowadzonego postępowania karnego Robert L. został uznany za winnego zarzucanych mu czynów. W dniu uprawomocnienia się wyroku stosunek pracowniczy Roberta L. uległ wygaśnięciu z mocy prawa.

Piotr Sak

gp@infor.pl

Art. 26. ust. 1 pkt 3 ustawy z 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (t.j. Dz.U. z 2006 r. nr 97, poz. 674 z późn. zm.).