Czy pracodawca może odmówić urlopu szkoleniowego

Pracodawca skierował pracownika na uzupełniające studia magisterskie, które powinien ukończyć jesienią 2009 roku. Ponieważ później zwolnił kilka osób, wolałby jednak nie udzielać mu urlopu szkoleniowego.

- Czy mam takie prawo - pyta pan Jerzy z Legnicy.

Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 31 marca 2009 r. (sygn. akt K 28/08) uznał przepis art. 103 kodeksu pracy, upoważniający ministra edukacji narodowej oraz ministra pracy i polityki socjalnej do wydania rozporządzenia określającego zasady podnoszenia kwalifikacji zawodowych pracowników, za niezgodny z konstytucją. Skutkiem tego było uznanie, że również rozporządzenie wydane na tej podstawie nie spełnia wymogów określonych w konstytucji. Wspomniane rozporządzenie ma zastosowanie zawsze w przypadku, gdy pracodawca kieruje pracownika do podjęcia nauki. Reguluje ono m.in. zagadnienia urlopów szkoleniowych przysługujących takim pracownikom. Na jego podstawie pracodawca zawiera z pracownikiem umowę, która szczegółowo określa prawa i obowiązki stron. Umowa taka nie może być jednak mniej korzystna dla pracownika niż przepisy rozporządzenia.

Trybunał Konstytucyjny uznał, że dla przyjęcia nowych regulacji konieczne jest uprzednie ponowne określenie w art. 103 k.p. podstawy prawnej do wydania rozporządzenia. Z tego względu dotychczasowe przepisy przestaną obowiązywać dopiero po 12 miesiącach od ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw. Do tego czasu pracodawcy, udzielając świadczeń pracownikom, powinni zatem opierać się na zakwestionowanych przez TK przepisach oraz zawartych na ich podstawie umowach. Jeżeli w ciągu 12 miesięcy zostaną uchwalone nowe przepisy regulujące zasady doskonalenia zawodowego pracowników, to ukształtują one prawa i obowiązki pracowników oraz pracodawców w zmieniony sposób. W przypadku gdyby były one bardziej korzystne dla pracowników niż przepisy dotychczasowe, zastąpią mniej korzystne postanowienia zawartych wcześniej umów szkoleniowych. Przepisy te będą mogły również zawierać uregulowania przejściowe, określające sytuację prawną stron, które zawarły umowy na podstawie obowiązującego poprzednio rozporządzenia. Istotne wątpliwości co do zakresu związania pracodawców dotychczasowymi umowami mogą pojawić się jednak dopiero wówczas, jeśli w ciągu roku nie zostaną uchwalone nowe przepisy, zastępujące te zakwestionowane przez TK.