Przyznawanie nagród nie może być dowolne

Kodeks pracy nie określa katalogu nagród ani wyróżnień - pozostawione to zostało do swobodnej decyzji pracodawcy, który w porozumieniu ze związkami zawodowymi może je określić w regulaminie pracy albo w układzie zbiorowym.

Wymienione w art. 105 k.p. kryteria przyznania nagrody lub wyróżnienia określone zostały w sposób ogólny. Wobec tego ocena pracy pracownika, wypełnienia przesłanek ich otrzymania zależy więc od subiektywnej oceny pracodawcy.

Pracownik nie powinien jednak oczekiwać, że otrzyma nagrodę za normalną i sumienną pracę. Warto w tym miejscu podkreślić, iż pracownik jest zobowiązany wykonywać pracę sumiennie i starannie oraz stosować się do poleceń przełożonych (art. 100 par. 1 k.p.). Za normalne wykonywanie obowiązków pracowniczych uważa się również zwiększony wysiłek związany z powierzonymi - w trybie art. 42 par. 4 k.p. - dodatkowymi pracami.

Nawet najlepiej wykonujący swoje obowiązki pracownik nie ma roszczenia o przyznanie nagrody. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy pracodawca podjął już formalnie decyzję o jej przyznaniu.

Ponadto zauważyć należy, że zgodnie z art. 94 pkt 9 k.p. pracodawca zobowiązany jest do dochowania obowiązku stosowania obiektywnych i sprawiedliwych kryteriów oceny pracowników oraz wyników ich pracy. Powinien również stosować się do określonych w art. 11², 11³, 18^3a oraz art. 94 pkt 2b k.p. zasad równego traktowania i niedyskryminacji w stosunkach pracy. Złamaniem tych zasad byłoby przyznanie nagrody ze względów pozamerytorycznych, np. ze względów socjalnych.

Nagannie należałoby ocenić również decyzję pracodawcy o przyznaniu nagrody osobie, która w sposób oczywisty by na nią nie zasłużyła. Na taką ocenę zasługiwałaby decyzja pracodawcy o nieprzyznaniu jej ze względów na jej religię, przekonania polityczne, płeć, wiek, rasę, narodowość, niepełnosprawność, przynależność związkową, pochodzenie etniczne, wyznanie, orientację seksualna, a także na przewidywalny czas trwania stosunku pracy albo wymiar czasu pracy.

Pracodawca musi pracownika zawiadomić o przyznaniu nagrody lub wyróżnienia za wzorowe wypełnianie obowiązków pracowniczych na piśmie.

Odpis tej decyzji składany jest do akt osobowych pracownika. Odpis ten nie może być usunięty, bowiem brak jest odpowiedniego do art. 113 k.p. przepisu.