Powrót do pracy zależy od zgłoszenia gotowości do jej podjęcia

Obowiązek ten powinien zostać przez pracownika wypełniony w terminie siedmiu dni. Datą początkową, od której należy liczyć jego bieg, jest zawsze dzień uprawomocnienia się wyroku przywracającego do pracy. Będzie to 21 dni od daty ogłoszenia wyroku, jeśli żadna ze stron nie składała wniosku o jego uzasadnienie, lub 14 dni od doręczenia wyroku z uzasadnieniem w sytuacji, gdy wniosek taki został zgłoszony.

Jeśli od wyroku przywracającego pracownika do pracy została wniesiona apelacja i została oddalona, termin zgłoszenia gotowości podjęcia pracy przez pracownika rozpoczyna bieg w dniu wydania orzeczenia przez sąd okręgowy. Identyczna sytuacja zachodzi wówczas, gdy niekorzystny dla pracownika wyrok sądu rejonowego jest zmieniony przez sąd okręgowy, który przywrócił pracownika do pracy. Należy jednak zwrócić uwagę, iż termin siedmiodniowy jest nieprzywracalny. Jego przekroczenie uprawnia pracodawcę do odmowy ponownego zatrudnienia pracownika, chyba że nastąpiło z przyczyn niezależnych od pracownika.

Zgłoszenie w ciągu siedmiu dni chęci powrotu do pracy może być dokonane przez każde zachowanie pracownika, objawiające w dostateczny sposób jego zamiar kontynuowania reaktywowanego stosunku pracy, w szczególności przez faktyczne podjęcie i wykonywanie pracy na stanowisku, na które został przywrócony wyrokiem sądu. Najczęstszym sposobem wyrażenia takiej woli jest złożenie ustnego lub pisemnego oświadczenia pracodawcy w formie pisemnej.

Gotowości powrotu do pracy nie należy jednak utożsamiać z faktycznym podjęciem pracy, które może być tylko jednym z jego przejawów. Często z różnych powodów zdarza się także, że pomimo zgłoszenia takiej gotowości do faktycznego podjęcia pracy przez pracownika nie dochodzi. Może być to związane z okolicznościami od niego niezależnymi, jak np. powstanie niezdolności do pracy z powodu choroby, odosobnienie w związku z chorobą zakaźną czy konieczność opieki nad chorym dzieckiem. Po ustaniu tej przeszkody należy niezwłocznie zgłosić chęć powrotu do pracy.

W praktyce często spotyka się sytuacje, gdy brak możliwości faktycznego podjęcia pracy przez pracownika wynika z zawinionych działań pracodawcy, który nie chce wykonać wyroku sądu. Wtedy pracownik powinien liczyć się z tym, że będzie musiał przeprowadzić postępowanie egzekucyjne celem wymuszenia na pracodawcy realizacji wyroku. Natomiast przed sądem zmuszony będzie wykazać, że dochował terminu zgłoszenia gotowości świadczenia pracy, ponieważ przekroczenie tego terminu może być jednym z podstawowych zarzutów pracodawcy.

Jeżeli pracownik nie zgłosił gotowości podjęcia w pracy w terminie siedmiu dni od uprawomocnienia się wyroku z przyczyn od siebie niezależnych, a pracodawca kwestionuje tę okoliczność, nie powinien on kierować wniosku egzekucyjnego celem wymuszenia przywrócenia do pracy. Sąd Najwyższy stoi bowiem na stanowisku, że wykazanie tej okoliczności wymaga wniesienia pozwu o zasądzenie wynagrodzenia za czas pozostawania w gotowości do pracy lub pozwu o ustalenie, że zgłoszenie gotowości podjęcia pracy z uchybieniem terminu nastąpiło z przyczyn niezależnych od pracownika (por. uchwała SN z 28 maja 1976 r., V PZP 12/75, OSNC 9/1976/187). Dopiero pozytywne rozstrzygnięcie tej kwestii daje pracownikowi możliwość przymusowego wyegzekwowania wyroku przywracającego do pracy.

Tytułem przykładu wskazać można, iż nie spełnia warunku gotowości podjęcia pracy pracownik, który w terminie zgłoszenia gotowości podjęcia pracy odbywa karę pozbawienia wolności czy przebywa w celach turystycznych za granicą (por. uchwała SN z 28 maja 1976 r., V PZP 12/75, OSPiKA 1978 nr 6, poz. 103). Warto jednak wiedzieć, iż w opinii Sądu Najwyższego utrata przez pracownika przywróconego do pracy uprawnień (kwalifikacji) do wykonywania pracy na stanowisku sprzed ustania zatrudnienia nie oznacza, że pracownik nie zgłosił skutecznie gotowości niezwłocznego podjęcia pracy (por. wyrok z 29 czerwca 2005, II PK 326/04, OSNIAPiUS 2006/5-6/82.