Rodzic, który wystąpił o obniżenie etatu, nie może zostać zwolniony

Co najważniejsze, od 1 stycznia bieżącego roku nastąpiło wydłużenie urlopu macierzyńskiego. Urlop ten został podzielony na dwie części: obligatoryjną (art. 180 k.p.) oraz fakultatywną - dodatkową (art. 182¹ - 182³ k.p.). Zrezygnowano z uzależnienia długości wymiaru urlopu macierzyńskiego od liczby porodów, jak to miało miejsce do końca ubiegłego roku.

Obecnie obligatoryjna część urlopu macierzyńskiego zależy od liczby urodzonych dzieci przy jednym porodzie i wynosi: 20 tygodni, gdy kobieta urodzi jedno dziecko; 31 tygodni w przypadku urodzenia bliźniaków; 33 tygodnie w przypadku urodzenia trojaczków; 35 tygodni w przypadku urodzenia czworga dzieci oraz 37 tygodni w przypadku urodzenia pięciorga i więcej dzieci przy jednym porodzie.

Dodatkowa część urlopu macierzyńskiego zacznie funkcjonować od 1 stycznia 2010 r. i będzie w kolejnych latach stopniowo wydłużana. Docelowo w 2014 r. wyniesie sześć tygodni w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie, a w przypadku urodzenia więcej niż jednego dziecka przy jednym porodzie osiem tygodni. Część ta będzie dla pracownika częścią fakultatywną, czyli będzie mógł dobrowolnie o nią wystąpić. Pracodawca udzieli takiego urlopu jednorazowo, bezpośrednio po wykorzystaniu części obligatoryjnej na pisemny wniosek pracownika złożony na siedem dni przed jego rozpoczęciem. Oczywiście dłuższy urlop macierzyński przysługuje również rodzicom adopcyjnym, którzy przyjęli dziecko na wychowanie.

Nowym rozwiązaniem wprowadzonym omawianą nowelizacją jest tzw. urlop ojcowski przysługujący pracownikom ojcom wychowującym dzieci (art. 182³ k.p.). Urlop ten zacznie jednak funkcjonować dopiero od 1 stycznia 2010 r. Do 31 grudnia 2011 r. jego wymiar będzie wynosił jeden tydzień, a od 1 stycznia 2012 r. - dwa tygodnie. Ojciec wychowujący swoją pociechę będzie mógł z niego skorzystać do czasu ukończenia przez dziecko 12 miesiąca życia.

Pracodawca będzie miał obowiązek udzielić omawianego urlopu na pisemny wniosek pracownika ojca złożony na siedem dni przed jego rozpoczęciem urlopu. Stosunek pracy pracownika korzystającego z urlopu ojcowskiego będzie podlegał takiej samej szczególnej ochronie przed rozwiązaniem jak w przypadku kobiety w trakcie urlopu macierzyńskiego.

Warto również zwrócić uwagę, iż na podstawie nowo dodanego art. 186⁸ k.p. wprowadzony został okres ochronny dla pracowników uprawnionych do urlopu wychowawczego, którzy złożyli wniosek o obniżenie wymiaru etatu. Będą oni chronieni przed rozwiązaniem umowy o pracę od dnia złożenia wniosku o obniżenie wymiaru etatu do dnia powrotu do nieobniżonego wymiaru czasu pracy, nie dłużej jednak niż przez łączny okres 12 miesięcy. Należy pamiętać, iż w przypadku upadłości, likwidacji czy też gdy zajdą przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika (czyli art. 52 k.p.), ochrona powyższa zostanie wyłączona.