Sąd ocenia pakiet socjalny

Pracownik wniósł powództwo do sądu I instancji, który potwierdził stanowisko pracodawcy, że pracownik nie ma prawa do świadczenia osłonowego, bo nie został objęty działaniem programu. W ocenie sądu wypowiedzenie warunków pracy i zaproponowanie nowego stanowiska pracy nie było działaniem pozornym, lecz rzeczywiście zmierzało do zapewnienia mu dalszego zatrudnienia. Oddalił więc żądanie pracownika. Pracownik wniósł apelację do sądu II instancji.

Ten uznał, że w rzeczywistości stanowisko pracownika zostało zlikwidowane, a brak wskazania go w wykazie osób uprawnionych do świadczenia nie pozbawia go uprawnienia do jego otrzymania. Sąd II instancji nakazał firmie wypłacić 50 tys. zł.

Firma wniosła więc skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego. Ten wskazał, że sądy nie ustaliły, czy program był porozumieniem zbiorowym, czy jednostronnym aktem kierownictwa firmy. Jeśli jest porozumieniem, to należało ustalić, kto je zawarł i na jakiej zasadzie wiąże zakład pracy. Podkreślił też, że porozumienia zbiorowe, a zwłaszcza tzw. pakiety socjalne mogą być swoistymi źródłami prawa pracy, o których mowa w art. 9 k. p. lub mieć charakter obligatoryjny na podstawie ustaleń wewnątrz firmy.

O możliwości uznania określonego porozumienia lub innego aktu za źródło prawa pracy w rozumieniu art. 9 par 1 k. p. decyduje to, czy spełnia on kryteria wskazane w tym przepisie, tj. czy jest oparty na ustawie i określa prawa i obowiązki stron stosunku pracy. Oceny tej może dokonać jedynie sąd.

SN wobec braku ustalenia, czy program, z którego wynikało żądane przez powoda świadczenie osłonowe był źródłem prawa, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Sygn. akt I PK 6/09

Artur Radwan

artur.radwan@infor.pl

@RY1@i02/2010/250/i02.2010.250.183.015b.001.jpg@RY2@

Katarzyna Sarek | prawnik z kancelarii Bartłomiej Raczkowski Kancelaria Prawa Pracy

Zgodnie z art. 9 par. 1 k.p. źródłami prawa pracy są nie tylko przepisy kodeksu pracy, ustaw i aktów wykonawczych, ale również układy zbiorowe pracy i inne akty wewnętrzne obowiązujące u pracodawcy. Takie akty wewnętrzne mogą mieć postać porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów. Muszą jednak mieć oparcie w ustawie oraz określać prawa i obowiązki stron stosunku pracy.

Sąd Najwyższy w omawianym orzeczeniu przypomniał i podkreślił, że nie każdy akt wewnętrzny wydany przez pracodawcę automatycznie staje się źródłem prawa pracy. Sądy rozpatrujące sprawy, w których strony powołują się na uprawnienia płynące z takich aktów, powinny każdorazowo ocenić, czy dany akt jest takim źródłem, czy ma jedynie charakter umowy pomiędzy jego stronami. W tym celu należy sprawdzić, czy istnieje przepis prawa, który jest podstawą jego wydania oraz w jaki sposób reguluje prawa i obowiązki stron stosunku pracy.