Okres odpracowania nie dłuższy niż trzy lata

Od 16 lipca 2010 r. obowiązują nowe zasady podnoszenia kwalifikacji zawodowych przez pracowników. Warto w tym przypadku wyjaśnić kwestię umowy szkoleniowej. Co do zasady, zawiera się ją przed rozpoczęciem przez pracownika podnoszenia kwalifikacji zawodowych, a najpóźniej - przed rozpoczęciem przez niego korzystania ze świadczeń przewidzianych dla pracowników podnoszących kwalifikacje zawodowe. Poprzez zawarcie umowy szkoleniowej pracodawca wyraża bowiem swoją inicjatywę w kwestii podnoszenia kwalifikacji zawodowych przez pracownika lub zgodę na ten proces, jeżeli inicjatywa pochodzi od pracownika. Zwrócono na to uwagę w opinii departamentu prawa pracy MPiPS dotyczącej nowych rozwiązań prawnych (www.mpips.gov.pl). Podkreślono, że pracodawca nie ma obowiązku zawierać umowy szkoleniowej jedynie wówczas, gdy nie zamierza zobowiązać pracownika do pozostawania w zatrudnieniu po ukończeniu podnoszenia kwalifikacji zawodowych.

W przypadku każdego zakończonego procesu podnoszenia kwalifikacji zawodowych, w związku z którym pracodawca przyznał pracownikowi dodatkowe świadczenia, umowa szkoleniowa może przewidywać okres odpracowania nie dłuższy niż trzy lata.

Okres odpracowania nie może rozpocząć się wcześniej niż po zakończeniu konkretnego procesu podnoszenia kwalifikacji zawodowych.

W konkretnej sytuacji - gdy pracownik uczestniczy w kolejnych formach podnoszenia kwalifikacji zawodowych - okres odpracowania kosztów poniesionych przez pracodawcę na jedną z tych form może przypadać w czasie uczestniczenia pracownika w kolejnym procesie podnoszenia kwalifikacji zawodowych. Może to oznaczać, że łączny okres odpracowania przypadający u danego pracodawcy może przekraczać trzy lata, jeżeli pracownik wielokrotnie będzie podnosił kwalifikacje.

Zwrot kosztów poniesionych przez pracodawcę na podnoszenie kwalifikacji zawodowych przez pracownika obejmuje koszty dodatkowych świadczeń przyznanych przez pracodawcę. Obowiązek zwrotu kosztów będzie więc dotyczył tylko świadczeń fakultatywnie poniesionych przez pracodawcę, takich jak np. opłata za kształcenie, opłata za podręczniki czy materiały szkoleniowe, opłata za przejazd na zajęcia, opłata za noclegi w trakcie kursu czy szkolenia. W pojęciu tym nie mieści się natomiast: wynagrodzenie za urlop szkoleniowy oraz wynagrodzenie za czas zwolnienia z całości lub części dnia pracy przeznaczonego na udział w obowiązkowych zajęciach w ramach podnoszenia kwalifikacji zawodowych i na czas punktualnego przybycia na nie.

Obowiązek zwrotu kosztów poniesionych przez pracodawcę z tytułu dodatkowych świadczeń przyznanych pracownikowi podnoszącemu kwalifikacje zawodowe spoczywa na pracowniku:

● który bez uzasadnionych przyczyn nie podejmie podnoszenia kwalifikacji albo przerwie podnoszenie tych kwalifikacji,

● z którym pracodawca rozwiąże stosunek pracy bez wypowiedzenia z jego winy, w trakcie podnoszenia kwalifikacji zawodowych lub po jego ukończeniu, w okresie odpracowania,

● który w trakcie podnoszenia kwalifikacji zawodowych lub w okresie odpracowania rozwiąże stosunek pracy za wypowiedzeniem (z wyjątkiem wypowiedzenia umowy o pracę z powodu mobbingu),

● który w trakcie podnoszenia kwalifikacji zawodowych lub w okresie odpracowania rozwiąże stosunek pracy bez wypowiedzenia z winy pracodawcy (art. 55 k.p.) lub z powodu mobbingu (art. 94 3 k.p.), mimo braku przyczyn określonych w tych przepisach.

Pracownik ma obowiązek zwrotu pracodawcy kosztów dodatkowych świadczeń - w wysokości proporcjonalnej do okresu zatrudnienia po ukończeniu kwalifikacji zawodowych lub w wysokości proporcjonalnej do okresu zatrudnienia w czasie ich podnoszenia

Krzysztof Tomaszewski

Ustawa z 20 maja 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. nr 105, poz. 655).