Kto odpowiada za niewykorzystanie przez pracownika urlopu wypoczynkowego w terminie

radca prawny, Kancelaria Prawna Rachelski i Wspólnicy

@RY1@i02/2010/118/i02.2010.118.183.006a.001.jpg@RY2@

Fot. Arch.

Wojciech Ostrowski, radca prawny, Kancelaria Prawna Rachelski i Wspólnicy

Obowiązkiem pracodawcy jest udzielenie pracownikowi urlopu wypoczynkowego w tym roku kalendarzowym, w którym pracownik nabył do niego prawo. Artykuł 168 k.p. dopuszcza możliwość wykorzystania zaległego urlopu wypoczynkowego w późniejszym terminie, nie później jednak niż do końca pierwszego kwartału następnego roku kalendarzowego. Nieudzielanie pracownikowi przysługującego mu urlopu jest wykroczeniem przeciwko prawom pracownika polegającym karze grzywny (art. 282 par. 1 k.p.). Sankcje dotyczą wyłącznie pracodawcy, niezależnie po czyjej stronie leżały przyczyny niedopełnienia tego obowiązku.

W orzeczeniach Sądu Najwyższego przeważa pogląd, że pracodawca może przymusowo wysłać pracownika na zaległy urlop, chociaż udzielenie takiego urlopu powinno raczej odbywać się po konsultacji z pracownikiem. Jeżeli jednak pracownik odmawia wykorzystania zaległego urlopu, pracodawca, postępując zgodnie ze wspomnianym już wcześniej art. 168 k.p., może udzielić tegoż urlopu nawet bez jego zgody (I PK 124/05). Zgoda pracownika nie jest również wymagana w sytuacji, gdy pracownik jest w okresie wypowiedzenia umowy o pracę (I PK 403/02).

Jeśli pracownik nie mógł z winy pracodawcy wykorzystać urlopu wypoczynkowego w przewidzianym przepisami terminie (do końca pierwszego kwartału), to może dochodzić swoich praw sądownie. Okres przedawnienia tego typu roszczeń wynosi trzy lata. Bieg przedawnienia roszczenia pracownika o urlop wypoczynkowy rozpoczyna się ostatniego dnia roku kalendarzowego, w którym pracownik uzyskał prawo do urlopu, chyba że szczególne przepisy kodeksu pracy stanowią inaczej (w tym przypadku art. 168 k.p. przesuwa ten termin na ostatni dzień pierwszego kwartału roku następnego). Natomiast bieg terminu przedawnienia roszczenia o ekwiwalent urlopowy rozpoczyna się z dniem rozwiązania stosunku pracy, ponieważ tego dnia prawo pracownika do urlopu wypoczynkowego w naturze przekształca się w prawo do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop (I PKN 336/00).

Not. mj