Za 1 maja pracownikowi przysługuje odpowiednia rekompensata

Przy jednomiesięcznym okresie rozliczeniowym maksymalna liczba dni pracy w maju 2010 roku wynosi 19 dni, czyli 152 godziny. Natomiast minimalna liczba dni wolnych od pracy w tym miesiącu wynosi - 12 dni (31 dni kalendarzowe - 19 dni robocze).

Pracodawca musi zrekompensować krótszy czas pracy w maju 2010 roku, wyznaczając pracownikom w tym okresie rozliczeniowym inny, roboczy dzień wolny.

Jeżeli do końca okresu rozliczeniowego pracodawca nie wyznaczy dnia wolnego za święto, to po jego zakończeniu musi zrekompensować pracę w nadgodzinach, wypłacając wynagrodzenie za pracę oraz dodatek w wysokości 100 proc. wynagrodzenia.

Pracodawca, który nie zrekompensuje takiej pracy - dniem wolnym lub wypłatą wynagrodzenia i dodatku narusza przepisy o czasie pracy i podlega karze grzywny od 1000 zł do 30 000 zł.

Pracodawca może zaplanować mniejszą liczbę dni roboczych, niż wynika to z nominalnego, obowiązującego czasu pracy. W ten sposób pracodawca może zrównoważyć przedłużony dobowy wymiar czasu pracy powyżej ośmiu godzin. Chodzi o systemy czasu pracy, które przewidują możliwość przedłużenia dobowego wymiaru czasu pracy powyżej 8 godzin, np. system norm równoważnych, system skróconego tygodnia pracy.

Jeżeli pracodawca zaplanuje mniejszą liczbę godzin do przepracowania niż wynikająca z obowiązującego pracownika wymiaru czasu pracy, to za godziny niedopracowane do pełnego wymiaru pracownikowi przysługuje wynagrodzenie liczone tak jak za przestój.

Pracodawca może wyznaczyć dzień dodatkowo wolny od pracy za 1 maja (święto przypadające w sobotę) w innym miesiącu niż maj 2010 roku, bez naruszenia przepisów o czasie pracy i bez konieczności ponoszenia dodatkowych kosztów w zakresie wynagrodzenia, jeżeli wprowadzi dłuższy niż miesięczny okres rozliczeniowy.

W maju 2010 roku występują trzy święta, w tym dwa z nich: 1 maja i 3 maja są świętami wpływającymi na wymiar czasu pracy w okresie rozliczeniowym. Trzecie święto majowe (23 maja - Zielone Świątki) nie ma znaczenia dla wymiaru czasu pracy w okresie rozliczeniowym, ponieważ zawsze przypada w niedzielę.

Jeżeli pracodawca nie wyznaczy pracownikom w okresie rozliczeniowym dnia wolnego w zamian za święto 1 maja, to przepracują oni w maju więcej o jeden dzień, czyli o 8 godzin niż obowiązujący ich wymiar czasu pracy. To oznacza, że przekroczą średniotygodniową normę czasu pracy.

W takim przypadku pracownicy mają prawo do normalnego wynagrodzenia za wykonaną pracę oraz do dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych (art. 151¹ par. 2 k.p.).

Na podstawie regulaminu pracy pracowników obowiązuje podstawowy system czasu pracy (praca po 8 godzin od poniedziałku do piątku) i jednomiesięczny okres rozliczeniowy.

Z powodu zmiany planów produkcyjnych, pracodawca udzielił dodatkowego dnia wolnego od pracy za 1 maja (święto przypadające w sobotę) w czerwcu (4 czerwca), a nie w maju. W maju pracownicy przepracują 160 godz., 20 dni (zamiast 152 godziny, czyli 19 dni). W czerwcu, dla którego obowiązujący wymiar czasu pracy wynosi 168 godzin, czyli 21 dni, pracownicy przepracują 160 godzin, czyli 20 dni zamiast 21 dni. Takie zaplanowanie czasu pracy w maju i w czerwcu 2010 roku jest nieprawid łowe. Pracowników obowiązuje jednomiesięczny okres rozliczeniowy, dlatego w maju liczba zaplanowanych roboczogodzin nie może być wyższa niż 152 godziny, a liczba zaplanowanych dni roboczych nie może przekraczać 19 dni.

Wykonywanie w maju 2010 roku pracy przez okres dłuższy niż 152 godziny i 19 dni wiąże się z pracą w godzinach nadliczbowych i wymaga takiej rekompensaty jak praca w godzinach nadliczbowych.

Aldona Salamon

ekspert z zakresu prawa pracy

Art. 81, art. 129, art. 130, art. 151¹, art. 151², art. 281 pkt 5 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).