Przedmiotem porozumienia pomiędzy pracownikiem i pracodawcą nie może być zrzeczenie się prawa do wynagrodzenia

Oświadczenie pracownika, że względem pracodawcy nie ma żadnych roszczeń w zakresie pensji za pracę w godzinach nadliczbowych, jest nieważne jako sprzeczne z art. 84 k.p.

Piotr K. pracował na stanowisku regionalnego kierownika do spraw sprzedaży. 23 czerwca 2006 r. zawarł z pracodawcą porozumienie w sprawie rozwiązania umowy o pracę z tym dniem. Na podstawie porozumienia pracodawca zobowiązał się do wypłaty Piotrowi K. dodatkowego świadczenia pieniężnego tytułem rekompensaty za brak trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia, ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, a także kwoty równej trzymiesięcznemu wynagrodzeniu na zaspokojenie całokształtu roszczeń pracownika. Piotr K. oświadczył, że po otrzymaniu wskazanych kwot nie będzie wysuwał pod adresem pracodawcy żadnych roszczeń związanych ze stosunkiem pracy i że nie będzie takich roszczeń kierował w przyszłości.

Pomimo zawartego porozumienia i zatrudnienia w zadaniowym systemie czasu pracy Piotr K. wystąpił o wypłatę za godziny nadliczbowe. Podstawą jego roszczenia były dzienne i tygodniowe raporty. Piotr K., wykonując starannie swoją pracę, nie był w stanie realizować wszystkich zadań w obowiązującej go normie czasu pracy ośmiu godzin dziennie i 40 godzin tygodniowo.

Nieporozumienia pomiędzy pracownikiem a pracodawcą rozstrzygnęły sądy wszystkich instancji.

W ocenie sądu rejonowego Piotr K., w okresie od 1 września 2003 r. do 31 marca 2005 r., przepracował 555 godzin nadliczbowych. Ustalając stan faktyczny, sąd oparł się na dokumentach przedłożonych przez pracownika (plany dzienne, tygodniowe), bowiem pracodawca nie prowadził ewidencji czasu pracy Piotra K. Sąd uznał, że oświadczenie Piotra K. zawarte w porozumieniu rozwiązującym stosunek pracy w zakresie dotyczącym zrzeczenia się wynagrodzenia za pracę jest nieważne, bo stoi w sprzeczności z art. 84 k.p.

Zdaniem sądu rejonowego warunkiem koniecznym prawidłowego funkcjonowania zadaniowego czasu pracy jest takie ustalenie pracownikowi zadań, aby przy zachowaniu należytej staranności i sumienności mógł je wykonać w ramach norm czasu pracy określonych w art. 129 k.p.

Sąd okręgowy oddalił apelację pracodawcy. Uznał ustalenia faktyczne dokonane przez sąd rejonowy za prawidłowe.

Skargę kasacyjną złożył pracodawca.

Zdaniem SN, pracodawca w razie zastosowania zadaniowego systemu czasu pracy (art. 140 k.p.) powinien wykazać, że powierzył pracownikowi zadania możliwe do wykonania w czasie pracy wynikającym z ogólnie przyjętych norm czasu pracy. Ponadto sąd ustalił, iż pracownik nie może zrzec się prawa do wynagrodzenia na mocy porozumienia zawartego z pracodawcą.

Zakaz zrzeczenia się prawa do wynagrodzenia z art. 84 k.p. ma bezwzględny charakter. Przepis ten dotyczy wynagrodzenia w ścisłym tego słowa znaczeniu, a nie innych świadczeń pieniężnych związanych z pracą (art. 77¹ k.p.) Dodatkowe wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych jest właśnie takim wynagrodzeniem, mimo że w chwili zawarcia porozumienia pomiędzy pracownikiem a pracodawcą było ono nieskonkretyzowane i niepewne.

Przygotował Maciej Kasperowicz