Jednorazowe zgłoszenie nie jest wystarczające do uznania istnienia gotowości do pracy

Pracownica była zatrudniona w firmie od kwietnia 2001 r. na stanowisku sprzedawcy. Następnie 19 stycznia 2004 r. z jej inicjatywy została rozwiązana umowa o pracę za porozumieniem stron. Jednak 4 lutego dowiedziała się, że od pięciu tygodni jest w ciąży. Dlatego cofnęła oświadczenie woli o rozwiązaniu umowy jako złożone pod wpływem błędu i wniosła o natychmiastowe przywrócenie jej do pracy. Firma jednak nie wyraziła na to zgody.

W związku z tym pracownica wystąpiła do sądu I instancji przeciwko pracodawcy o ustalenie obowiązywania umowy o pracę i odszkodowanie za pozostawanie bez pracy.

W ocenie sądu, gotowość do pracy wystąpiła tylko wtedy, gdy 4 lutego 2004 r. pracownica zgłosiła się do pracodawcy. W następnym okresie nie spełniła przesłanek gotowości do pracy, bo w żaden sposób nie kontaktowała się z pracodawcą. Zdaniem sądu, sam fakt, że wytoczyła powództwo o ustalenie stosunku pracy, nie stanowi podstawy do uznania, że była gotowa do świadczenia pracy w toku procesu. Sąd I instancji zasądził na rzecz pracownicy wynagrodzenie tylko za pierwszy miesiąc, w którym wyrażała gotowość powrotu do pracy.

Dlatego pracownica odwołała się do sądu apelacyjnego, który uznał, że wykazała ona gotowość do pracy w okresie, za który domagała się wynagrodzenia. Sąd podkreślił, że przy rozpoznaniu sprawy ustalono, że przez cały okres ciąży do porodu pracownica była zdolna do pracy. Mieszkała wraz z mężem pod adresem wskazanym pracodawcy. Opiekę nad dzieckiem w razie podjęcia przez nią pracy mogła sprawować jej teściowa. W związku z tym faktyczna możliwość wykonywania pracy przez skarżącą podczas ciąży i po porodzie została ustalona. Ponadto pracownica zgłosiła się do urzędu pracy i uzyskała status bezrobotnego, co też przesądza o realnej możliwości wykonywania przez nią pracy w spornym okresie. Sąd II instancji zmienił zaskarżony wyrok i przyznał pracownicy 25 tys. zł odszkodowania za pozostawanie bez pracy.

Firma wniosła skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego. Ten wskazał, że cechami charakterystycznymi gotowości pracownika do wykonywania pracy są: zamiar wykonywania pracy, faktyczna zdolność do świadczenia pracy, uzewnętrznienie gotowości do wykonywania pracy oraz pozostawanie w dyspozycji pracodawcy.

SN uznał, że w przypadku niewykonywania pracy przez pracownika przez okres dłuższy niż rok (a tak było w tym przypadku), jednorazowe zgłoszenie pracodawcy przez tego pracownika gotowości do pracy na początku tego okresu nie jest wystarczające do uznania istnienia gotowości do pracy przez cały ten okres. Podkreślił też, że pracownica nie wykazywała przez cały ten okres gotowości do pracy. Mogła tego dokonać osobiście lub za pośrednictwem kancelarii, która ją reprezentowała, np. w formie pisemnego powiadamiania pracodawcy. SN uchylił więc zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozparzenia.

Artur Radwan

Wyrok Sądu Najwyższego z 14 grudnia 2009 r., sygn. akt I PK 115/09. Wyrok niepublikowany.