Kierownik może otrzymać wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych

Pracownik był zatrudniony w firmie na stanowisku kierownika dystrybucji i logistyki. Obowiązywała go dobowa norma czasu pracy w wymiarze 8 godzin i tygodniowa, przeciętnie 40 godzin w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym. W firmie stosowane były karty ewidencji czasu pracy w formie wydruków komputerowych. Faktyczny czas pracy został wyznaczony w godzinach 8.00-16.00 w odpowiedniej rubryce.

Kierownik wpisywał jednak faktyczny czas pracy (przekraczający ośmiogodzinny dobowy wymiar). Za tę pracę nie otrzymał jednak dodatkowego wynagrodzenia. Zakres zadań, które miał do wykonania, nie pozwalał bowiem na ich wykonanie w ciągu 8 godzin. Zarząd firmy zdawał sobie sprawę, że osoby zajmujące stanowiska kierownicze w jej poszczególnych jednostkach organizacyjnych pracowały ponad wyznaczone normy czasu pracy. W okresie od listopada 2005 r. do stycznia 2006 r. kierownik był zmuszony pracować średnio 2-4 godziny dłużej, bo w tym czasie wykonywał też swoje normalne obowiązki. Dlatego domagał się od firmy wypłaty zaległego wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych. Ta jednak odmówiła mu wypłaty zaległego wynagrodzenia.

Pracownik odwołał się od wyroku do sądu I instancji. Ten uznał, że kierownik był pracownikiem, który nie tylko organizował pracę, ale też decydował w znacznym stopniu o sposobie wykorzystywania swojego czasu pracy. Takim pracownikom, wykonującym w razie konieczności pracę nadliczbową, nie przysługuje z tego tytułu żadne wynagrodzenie (art. 151⁴ k.p.). Jednak w ocenie sądu regulacja ta nie może pozbawiać całkowicie kadry kierowniczej prawa do dodatkowego wynagrodzenia. Pracownicy ci są bowiem objęci takim samym normalnym systemem czasu pracy, jak inne osoby zatrudnione. Dlatego też na podstawie art. 151⁴ k.p. można uznać, że praca poza normalnymi godzinami pracy nie może mieć charakteru stałego, a jedynie incydentalny. Jeżeli więc pracownik jest zmuszony codziennie wykonywać swoje obowiązki dłużej niż obowiązujące go normy czasu pracy, to nie można przyjąć, że taka praca jest wykonana tylko w razie konieczności. Sąd I instancji zasądził od pozwanej firmy na rzecz pracownika kwotę 48 tys. zł za pracę w godzinach nadliczbowych.

Firma odwoła się od tego wyroku do sądu II instancji. Ten podzielił w całości stanowisko sądu I instancji i oddalił apelację. Pozwana strona wniosła skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego.

Sąd wskazał, że zgodnie z art. 149 par. 1 k.p. pracodawca prowadzi ewidencję czasu pracy pracownika do celów prawidłowego ustalenia jego wynagrodzenia i innych świadczeń związanych z pracą.

W ocenie SN obowiązek ewidencjonowania przez pracodawcę czasu pracy z uwzględnieniem pracy w godzinach nadliczbowych nie dotyczy osób kierujących zakładem pracy i dlatego pracodawca nie ponosi konsekwencji za nieprowadzenie ewidencji czasu pracy. Wskazał jednak, że nie dotyczy to rozpoznawanej sprawy, skoro pracownik, choć był kierownikiem wyodrębnionej komórki organizacyjnej, nie był osobą zarządzającą w imieniu pracodawcy zakładem pracy. Powód nie był też objęty zadaniowym systemem czasu pracy i z tego względu pozwany pracodawca nie był zwolniony z obowiązku rzetelnego ewidencjonowania godzin jego pracy (art. 149 par. 2 k.p.). Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną.

Wyrok z 9 lipca 2009 roku (sygn. akt II PK 34/09).