Zwolniony pracownik powinien zgłosić chęć powrotu do pracy

Pracodawca zwalniający pracownika w ramach zwolnień grupowych musi liczyć się z obowiązkiem ponownego zatrudnienia tego pracownika. Jest to jednak uzależnione od spełnienia kilku warunków, m.in. zgłoszenia chęci powrotu do pracy przez zwalnianego pracownika oraz od naboru w tej samej grupie zawodowej. Dopiero po upływie 15 miesięcy od dnia rozwiązania stosunku pracy pracodawca może odmówić wznowienia zatrudnienia.

Pracownik nie musi zgłaszać chęci powrotu od razu - może to uczynić w ciągu roku od zwolnienia grupowego. Zgłoszenie może być dokonane w dowolnej formie, również ustnej czy w wiadomości e-mail, a nawet w sposób dorozumiany. Ponowne zatrudnienie jest obowiązkiem firmy tylko wówczas, gdy prowadzony jest nabór na stanowisko w tej samej grupie zawodowej. Istota tożsamości grupy zawodowej sprowadza się do świadczenia rodzajowo podobnej pracy, niekoniecznie na takim samym stanowisku. To oznacza, że umiejętności i kwalifikacje niezbędne do wykonywania tej pracy są takie same jak na zlikwidowanym stanowisku. Obowiązek ponownego zatrudnienia nie jest zatem nieograniczony - jeśli powstałaby konieczność doszkolenia zwolnionego pracownika, to można odmówić ponownego przyjęcia (wyrok Sądu Najwyższego z 7 sierpnia 2002 r., I PKN 594/01, OSNP 2004/8/140).

Co bardzo istotne nie istnieje prawny obowiązek proponowania byłemu pracownikowi takich samych warunków zatrudnienia, jakie wynikały z wcześniejszej umowy o pracę. Dotyczy to m.in. rodzaju umowy o pracę, stanowiska i miejsca pracy, wymiaru czasu pracy oraz poziomu wynagrodzenia. Zatem warunki mogą być mniej korzystne niż poprzednio (wyrok Sądu Najwyższego z 4 grudnia 1998r., I PKN 444/98, OSNP 2000/2/45). Ponowne zatrudnienie jest obowiązkiem pracodawcy i nie może być uzależnione od dodatkowych warunków czy od oceny pracodawcy. W przypadku spełnienia właściwych przesłanek, pracownik może wystąpić na drogę sądową z roszczeniem o nawiązanie stosunku pracy. W tym zakresie Sąd Najwyższy przyznaje pracownikom bardzo rozległą ochronę. W kilku orzeczeniach sąd ten stwierdził nawet, że zgłoszenie powrotu do pracy w ciągu roku od rozwiązania stosunku pracy przez uprawnionego pracownika powoduje obowiązek pracodawcy zatrudnienia tego pracownika, choćby wcześniej nastąpiło zatrudnienie w jego grupie zawodowej nowego pracownika, nienależącego jednak do kręgu uprawnionych do ponownego zatrudnienia (Sąd Najwyższy w wyrokach z 11 kwietnia 2001r., I PKN 337/00 oraz z 16 lutego 2005r., I PK 172/04, OSNP 2005/20/318). Taka wykładnia jest zupełnie oderwana od realiów gospodarczych i w konsekwencji sprowadza się do konieczności zwolnienia nowo zatrudnionego pracownika, aby móc ponownie zatrudnić tego zwolnionego grupowo, ewentualnie prowadzi do zwiększenia zatrudnienia. Racjonalna wydaje się inna interpretacja - obowiązek ponownego zatrudnienia powstaje jedynie wtedy, gdy pracownik zgłosi chęć powrotu przed dniem zatrudnienia nowego pracownika. Tak zresztą stwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z 5 lipca 2006 r., (III PK 34/06, OSNP 2007/13-14/191).

Konieczność ponownego zatrudnienia nie dotyczy pracowników objętych zwolnieniami indywidualnymi, dokonywanymi na podstawie art. 10 ustawy z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników. W takim przypadku ponowne zawarcie umowy o pracę zależy wyłącznie od swobodnej decyzji pracodawcy.

@RY1@i02/2011/063/i02.2011.063.209.002a.001.jpg@RY2@

dr Anna Śmigaj, radca prawny z Kancelarii Prawnej Schampera, Dubis, Zając i Wspólnicy we Wrocławiu

dr Anna Śmigaj

radca prawny z Kancelarii Prawnej Schampera, Dubis, Zając i Wspólnicy we Wrocławiu