Firmy rzadziej skierują pracowników na obowiązkowe okresowe badania lekarskie

Już w marcu tego roku mogą się zmienić zasady wydawania świadectw pracy i kierowania pracowników na wstępne badania lekarskie. Dzięki temu ograniczone mają być biurokratyczne obowiązki związane z podpisywaniem kolejnych umów o pracę z tym samym pracownikiem. To skutek uchwalenia ustawy z 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy, którą przyjął Senat. Jeżeli podpisze ją prezydent, to wejdzie ona w życie po upływie 30 dni od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.

Nowelizacja też zmieni zasady kierowania pracowników na wstępne badania lekarskie. Nadal będą podlegać im jednak osoby przyjmowane do pracy oraz pracownicy młodociani przenoszeni na inne stanowiska pracy i inni zatrudnieni przenoszeni na stanowiska pracy, na których występują czynniki szkodliwe dla zdrowia lub warunki uciążliwe. Nowe przepisy przewidują jednak, że nie trzeba będzie na nie kierować osób przyjmowanych ponownie do pracy u danego pracodawcy na podstawie kolejnej umowy o pracę zawartej w ciągu 30 dni po rozwiązaniu lub wygaśnięciu poprzedniej, pod warunkiem że praca ma być wykonywana na tym samym stanowisku lub na stanowisku o takich samych warunkach pracy (przykład 1).

Obecnie badaniom wstępnym nie podlegają wyłącznie osoby przyjmowane ponownie do pracy u danego pracodawcy na podstawie kolejnej umowy o pracę zawartej bezpośrednio po rozwiązaniu poprzedniej. Pracodawca ma obowiązek zatem skierować pracownika na badania w sytuacji, gdy między okresami zatrudnienia na podstawie kolejnych umów wystąpi przerwa (choćby jednodniowa).

Ustawa przewiduje też, że jeżeli pracownik pozostaje w zatrudnieniu u tego samego pracodawcy na podstawie umowy o pracę na okres próbny, na czas określony lub na czas wykonania określonej pracy, firma musi wydać mu świadectwo pracy obejmujące zakończone okresy zatrudnienia na podstawie tych umów zawartych w ciągu 24 miesięcy (poczynając od zawarcia pierwszej umowy). Oznacza to, że pracownikowi zatrudnianemu na podstawie kolejnych umów o pracę (terminowych) trzeba będzie wydać jedno świadectwo za okres dwóch lat (przykład 2).

Wyjątkiem od tej zasady będzie sytuacja, gdy pracownik zażąda wcześniej świadectwa za zakończony już okres zatrudnienia na podstawie umowy (lub łącznie za zakończone okresy zatrudnienia na podstawie kolejnych umów). Wtedy pracodawca będzie musiał wydać świadectwo pracy w ciągu siedmiu dni od złożenia pisemnego wniosku pracownika. Zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami w przypadku rozwiązania lub wygaśnięcia umowy o pracę z pracownikiem, z którym dotychczasowa firma nawiązuje kolejną umowę o pracę bezpośrednio po rozwiązaniu lub wygaśnięciu poprzedniej, wydanie świadectwa pracy jest konieczne, tylko jeśli pracownik go zażąda.

Nowelizacja kodeksu pracy zawiera też przepisy przejściowe. Wskazują one, że pracodawca powinien wydać świadectwo pracy zgodnie z dotychczasowymi przepisami, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy trwa kolejna umowa o pracę na okres próbny, na czas określony lub na czas wykonania określonej pracy. Nowe zasady wydawania świadectw należy natomiast stosować do tego rodzaju umów, ale zawartych najwcześniej w dniu wejścia w życie nowelizacji.

Ustawa czeka na podpis prezydenta, wejdzie w życie 30 dni po ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw.

Pracownik i pracodawca chcą zawrzeć drugą umowę o pracę na czas określony. Jeśli przerwa między rozwiązaniem poprzedniej i zawarciem nowej umowy nie będzie trwała dłużej niż 30 dni pracodawca nie będzie musiał skierować pracownika na badania wstępne.

Warto podkreślić, że jeśli przerwa między kolejnymi umowami o pracę (zawieranymi przez tego samego pracodawcę i pracownika) będzie trwać od 1 do 20 marca, a 10 marca wejdzie w życie nowela kodeksu pracy, do 30-dniowego okresu trzeba zaliczyć zarówno 10 dni przerwy w okresie od 1 do 10 marca, jak i 10 dni w okresie od 10 do 20 marca.

Pracodawca chce zatrudnić pracownika na podstawie terminowej umowy na czas jednego roku. Jeśli przed zawarciem tej umowy wejdzie w życie nowelizacja kodeksu pracy, nie będzie musiał wydawać pracownikowi świadectwa pracy po upływie czasu, na jaki została zawarta, jeśli nadal będzie go zatrudniał, np. na podstawie kolejnej umowy terminowej, tym razem na pół roku. W takim przypadku wyda podwładnemu jedno świadectwo po dwóch latach od zawarcia pierwszej z wymienionych umów (nawet jeśli między zawarciem kolejnych umów wystąpi przerwa). Wydanie świadectwa po zakończeniu każdej z umów będzie konieczne, jeśli zażąda tego pracownik.

Łukasz Guza

lukasz.guza@infor.pl

Art. 1 - 5 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy.